Στις 9 Μαΐου 1978 η σωρός του Μόρο βρέθηκε στο πορτμπαγκάζ ενός Renault 4 στη Via Caetani μετά από 54 ημέρες φυλάκισης, κατά τις οποίες ο Μόρο υποβλήθηκε σε πολιτική δίκη από το λεγόμενο «λαϊκό δικαστήριο» που είχε συσταθεί από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες και οι οποίες είχαν ζητήσει από την ιταλική κυβέρνηση να γίνει ανταλλαγή αιχμαλώτων. Παρά την κοινή ερμηνεία, η τοποθεσία του αυτοκινήτου στη Via Caetani δεν ήταν στα μισά του δρόμου, αλλά ήταν πολύ κοντά και στις δύο, τις τοποθεσίες των εθνικών γραφείων των Χριστιανοδημοκρατών και του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος στη Ρώμη

Η εκτέλεση

Μια απελευθέρωση που δεν θα έρθει ποτέ.

Στις 9 Μαϊου του 1978, ο Μάριο Μορέτι ξυπνάει μέσα στην μαύρη νύχτα τον Άλντο Μόρο και του λέει ότι για λόγους ασφαλείας θα πρέπει να τον μεταφέρουν σε άλλο κρησφύγετο.

Τον κατεβάζει στο υπόγειο γκαράζ της πολυκατοικίας μαζί με άλλα δύο μέλη της οργάνωσης, τον Τζερμάνο Μάκαρι και τον Πρόσπερο Γκαλινάρι, μέσα σε νεκρική σιωπή.

Εκεί είναι παρκαρισμένο ένα κόκκινο Ρενό 4L, το αυτοκίνητο με το οποίο θα μετέφεραν-όπως είχαν ενημερώσει για να τον καθησυχάσουν-τον Άλντο Μόρο στο νέο κρησφύγετο.

Η μοίρα του πρώην πρωθυπουργού, έχει πλέον σφραγιστεί, απλά ο ίδιος δεν γνωρίζει το τραγικό τέλος όταν του λένε να επιβιβαστεί στο πορτ μπαγκάζ και τον σκεπάζουν με μια κουβέρτα.

Ο Μάριο Μορέτι τον πυροβολεί πολύ γρήγορα δέκα φορές, με ένα περίστροφο που φέρει σιγαστήρα και από τις τρύπες που ανοίγουν το αίμα του Μόρο ποτίζει την κουβέρτα.

Οι πυροβολισμοί ακούγονται πνιχτοί μέσα σε εκείνο το ανήλιαγο υπόγειο γκαράζ πριν κλείσει το πορτ μπαγκάζ του Ρενό, που λίγα λεπτά αργότερα θα ξεκινήσει προτού ο ήλιος φωτίσει τον ουρανό της αιώνιας πόλης.

Μετά από κάποιες διερευνητικές διαδρομές προκειμένου να διαπιστώσουν αν τους παρακολουθεί κανείς τα τρία μέλη των Brigate Rosse θα παρκάρουν το αυτοκίνητο στην οδό Μικελάντζελο Καετάνι, μέσα στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης.

Τραγική ειρωνεία; Το συγκεκριμένο σημείο βρισκόταν στην μέση της διαδρομής που χώριζε τα γραφεία το ΚΚΙ και του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος.

Οι τρεις Brigate Rosse αφήνουν το αυτοκίνητο και λίγες ώρες μετά ειδοποιούνται οι αρχές για την τραγική κατάληξη της απαγωγής του Άλντο Μόρο.

Το άψυχο σώμα του αποτυπώνεται σε μια φωτογραφία τραβηγμένη από ψηλά και η οποία κάνει το γύρο του κόσμου.

Τον δείχνει αξύριστο με το κεφάλι του γερμένο αριστερά, ντυμένο με το ίδιο κουστούμι που φόραγε την ημέρα που τον απήγαγαν μέσα σε ένα καταιγισμό πυρών οι «Ερυθρές Ταξιαρχίες» σε εκείνα τα θυελλώδη για την Ιταλία χρόνια.

Όταν η ΔΕΗ ήταν δημόσια, έγινε νομοθεσία να εκμεταλλεύεται τον λιγίνη, από το έδαφος που ανήκει στους Έλληνες, αφαιρώντας αυτή την εκμετάλλευση από την τιμή του ρεύματος.

Γεώργιος Μπούτρης

ΚΛΕΒΟΥΝ ΤΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ. Ε! Δικαιοσύνη.

Όταν η ΔΕΗ με νόμο ιδιωτικοποιήθηκε, ΟΥΤΕ με νόμο, ΟΥΤΕ αυτοδίκαια, η εκμετάλλευση του εδάφους επέστρεψε στο κράτος, δηλαδή στους πολίτες.

Φθάσαμε στο σημείο, που ο εκμεταλλευτής της περιουσίας των πολιτών, εμπορεύεται την περιουσία μας χωρίς να επιστρέφει στους πολίτες κάτι από τους πόρους μας.

ΝΑ ΤΑ ΛΕΤΕ ΣΕ ΟΠΟΙΟΥΣ ΠΡΕΠΕΙ. να μη κάνουν το κορόιδο.

–μιχαλης νικητας: Φορτηγά με πινακίδες Βορειας Μακεδονιας (μισθωμένα απο Μυτιληναιο οπως έμαθα), φορτώνουν ΛΙΓΝΙΤΗ απο τον προαύλιο χώρο του εργοστασίου της ΜΕΛΙΤΗΣ στη Φλώρινα, που εκλεισε πριν λιγο καιρο και τον μεταφέρουν στη διπλανή χωρα για να παραχθεί ηλεκτρική ενέργεια σε πεπαλαιωμένης τεχνολογίας εργοστάσιο στα Μπιτολα, 10 χιλιομετρα απο τα συνορα μας!!!!

Το οποίο ρεύμα, ξαναεισαγουμε μετά πανάκριβα και η ΛΗΣΤΕΙΑ του δημόσιου πλούτου και της τσέπης μας, αλλά και τα ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ της πράσινης ανάπτυξης και της «μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος», ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΑ!!!

Αυτα ειναι που ΘΑ ΔΩΣΕΙΣ ΛΟΓΟ ΣΥΝΤΟΜΑ ΚΑΙ ΕΣΥ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΣΟΥ, ΠΟΥ ΕΤΟΙΜΑΖΟΝΤΑΙ ΝΑ ΚΛΕΙΣΟΥΝ ΚΑΙ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΛΙΓΝΙΤΙΚΑ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΞΑΝΑΝΟΙΞΟΥΝ ΠΟΤΕ ΟΠΩΣ ΕΙΠΑΝ!!!

«Μάης του ’36», η μεγάλη λαϊκή εξέγερση που γέννησε τον λαμπρό “Επιτάφιο”

- Η Θεσσαλονίκη του Χρίστου Ζαφείρη

 ΑΙΩΝΑΣ Ιστορία (1912-1950)

«Μάης του ’36», η μεγάλη λαϊκή εξέγερση που γέννησε τον λαμπρό “Επιτάφιο”

Από xristoszafiris - 03/05/2016 

Η μάνα του Τάσου Τούση θρηνεί πάνω από τον σκοτωμένο γιο της, στην Εγνατία οδό. Η φωτογραφία αυτή ενέπνευσε τον «Επιτάφιο» στο ποιητή Γιάννη Ρίτσο.

Ο «Μάης» του 1936, μετά από 84 χρόνια, έχει περάσει στη σφαίρα του επαναστατικού μύθου, έγινε αγιογραφία του λαϊκού και κομμουνιστικού κινήματος μέσα από την ποιητική μνήμη του «Επιτάφιου» του Γιάννη Ρίτσου και τη μουσική έμπνευση του Μίκη Θεοδωράκη. Ένα ντοκιμαντέρ του 1984 σε σκηνοθεσία Φώτου Λαμπρινού, ρεπορτάζ Χρίστου Ζαφείρη και κεντρικό αφηγητή τον ιστορικό Αντώνη Λιάκο, διέσωσε τους πρωταγωνιστές του παλλαϊκού ξεσηκωμού που μιλούν για τα δραματικά γεγονότα σαν να ήταν χθες.

Ο Μάης της Θεσσαλονίκης ήταν λαϊκή εξέγερση, της οποίας αφορμή θεωρείται η απεργία των καπνεργατών με τη συμπαράσταση και την καθολική συμμετοχή όλων των εργατικών κλάδων της πόλης. Στην πραγματικότητα, όμως, τα αίτια της εξέγερσης έχουν σχέση με τις άθλιες εργασιακές και οικονομικές συνθήκες των εργαζομένων, όλων σχεδόν των κλάδων, και την αυταρχική συμπεριφορά της αστυνομίας και του κράτους απέναντι στα χρόνια εργατικά αιτήματα.

Αφετηρία της παλλαϊκής κινητοποίησης στάθηκε η καπνεργατική απεργία που κήρυξε στις 3 Μάη του 1936 η Πανελλαδική Καπνεργατική Ομοσπονδία, με καθολική συμμετοχή των καπνεργατών σε όλες σχεδόν τις περιοχές που ασχολούνταν με τον καπνό, κυρίως στη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα, τη Δράμα και την Ξάνθη. Βασικά αιτήματα των καπνεργατών ήταν η αύξηση του ημερομίσθιου, η τήρηση των όρων υγιεινής στα καπνομάγαζα, η δραστηριοποίηση υπέρ των μελών του (!) του Ταμείου Ασφαλίσεως Καπνεργατών (ΤΑΚ), η επεξεργασία όλων των καπνών στη χώρα μας, η ρύθμιση ειδικών επαγγελματικών δικαιωμάτων, η αμνήστευση των διωκόμενων καπνεργατών κα. Στα αιτήματα των καπνεργατών οι καπνέμποροι απάντησαν με λοκάουτ, ενώ τις επόμενες μέρες η απεργία γενικεύτηκε με τη συμμετοχή και άλλων βασικών εργασιακών κλάδων, με αποτέλεσμα να τελματώσει η οικονομική και κοινωνική ζωή της Θεσσαλονίκης.

Παλλαϊκός ξεσηκωμός

Για ένα δεκαήμερο η πόλη είχε παραλύσει από την καθολική απεργία, με συνεχείς συγκεντρώσεις και πορείες. Το απεργιακό ρεύμα και το λαϊκό πάθος κορυφώθηκε στις 9 και 10 Μάη, με 30.000 απεργούς στους δρόμους. Τότε η αστυνομία, ανίσχυρη και αυταρχική μπροστά στον παλλαϊκό ξεσηκωμό, με απόφαση του διαβόητου αστυνομικού διευθυντή Ντάκου, χτύπησε τους διαδηλωτές βίαια και με όπλα. Αποτέλεσμα της επίθεσης, που εκδηλώθηκε σε πολλά σημεία της πόλης, ήταν έντεκα διαπιστωμένοι νεκροί και 280 τραυματίες από τους οποίους οι 32 βαριά. Για την εξασφάλιση της τάξης και για το φόβο να μην πάρουν τα γεγονότα ανεξέλεγκτες διαστάσεις, η κυβέρνηση διέταξε την επέμβαση του στρατού, που κράτησε όμως φιλολαϊκή στάση. Για 36 ώρες, μετά την αιματοχυσία και την κηδεία των θυμάτων, οι απεργοί είχαν καταλάβει διοικητικά κτήρια και έλεγχαν τις βασικές λειτουργίες της πόλης. Ήταν μια πρόσκαιρη λαϊκή εξουσία, χωρίς αντίκρισμα.

Πορεία των διαδηλωτών στην οδό Εγνατία

Οι νεότερες γενιές αγνοούν τις λεπτομέρειες του αγώνα και τους χώρους όπου διαδραματίστηκαν τα γεγονότα της παλλαϊκής εξέγερσης, από την πλατεία Ελευθερίας, το λιμάνι και την Εγνατία ως το πανεπιστήμιο. Παρά το μεγάλο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από τον «ηρωικό Μάη» και τη συνειδητοποίηση ότι η εξέγερση ήταν παλλαϊκή κι όχι μόνο των συνδικάτων, απουσιάζει ακόμη κάποιο σημαντικό μνημείο στη Θεσσαλονίκη, που να διατηρεί τη μνήμη της εξέγερσης και να τιμά τα πολλά θύματά της.

Πουθενά, ούτε και στα ως τώρα δημοσιευμένα ξένα αρχεία, δεν διαπιστώθηκε «κομμουνιστικός κίνδυνος» στην απεργία, μια κατηγορία με την οποία το δικτατορικό καθεστώς του Ιωάννη Μεταξά έστειλε εκατοντάδες αγωνιστές και συνδικαλιστές στις φυλακές και εξορίες. Το χτύπημα των διαδηλωτών αποδείχτηκε ότι ήταν μεθοδευμένο για να ανακοπεί η δυναμική του εργατικού κινήματος του μεσοπολέμου. Είναι γεγονός ότι ηγετικές κοινωνικές ομάδες και οι πολιτικές δυνάμεις της δεξιάς πίστευαν ότι μόνο μια δικτατορία θα σταματούσε την ανάπτυξη του εργατικού κινήματος και τις ενοχλητικές διεκδικήσεις τους για το οικονομικό και κοινωνικό κατεστημένο εκείνης της εποχής. Με τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου και τις εκτοπίσεις εξουθενώθηκε πραγματικά το εργατικό κίνημα και οι λαϊκές διεκδικήσεις πήραν αναβολή για την επόμενη δεκαετία. Κάποιοι ιστορικοί, αλλά και αυτόπτες μάρτυρες, υποστήριξαν ότι η κινητοποίηση αφέθηκε να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα προκειμένου να χτυπήσει, το ίδιο ανεξέλεγκτα και βίαια η χωροφυλακή. Ήταν, δηλαδή, ένα είδος προβοκάτσιας για να εφαρμοστούν με ευκολία τα δικτατορικά σχέδια.

“Μέρα Μαγιού μού μίσεψες…”

Σύμβολο του αγώνα του «Μάη του ‘36» υπήρξε η κλασική φωτογραφία της τραγικής μάνας που κλαίει πάνω από το δολοφονημένο κουφάρι του γιού της, του 27χρονου αυτοκινητιστή Τάσου Τούση από το Ασβεστοχώρι, στο οδόστρωμα της Εγνατίας, δίπλα στην Παναγία Χαλκέων. Ήταν ο πρώτος απεργός νεκρός που σκοτώθηκε λίγο πριν από χωροφύλακες στη συμβολή των οδών Συγγρού και Πτολεμαίων. Οι συναγωνιστές του ξήλωσαν μια πόρτα, έβαλαν πάνω της το νεκρό σώμα του και επιχείρησαν, εις ένδειξη διαμαρτυρίας, να το μεταφέρουν στο Διοικητήριο.το σημερινό υπουργείο Μακεδονίας Θράκης. Οι αστυνομικές δυνάμεις όμως διέλυσαν με πυροβολισμούς την πομπή και το αυτοσχέδιο φέρετρο του Τούση εγκαταλείφθηκε στη μέση του δρόμου, όπου το βρήκε, ειδοποιημένη από φίλους του νεκρού, η χαροκαμένη μάνα του. Αυτή η φωτογραφία, δημοσιευμένη στο «Ριζοσπάστη», ενέπνευσε τον «Επιτάφιο» στο Γιάννη Ρίτσο, ποίημα που μελοποιήθηκε από το Μίκη Θεοδωράκη και τραγουδήθηκε με πάθος στις εργατικές και ειρηνιστικές κινητοποιήσεις στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα.

Τα φέρετρα με τους σκοτωμένους απεργούς από τις σφαίρες της αστυνομίας τον Μάη του 1936, λίγο πριν από την ταφή τους. Χιλιάδες διαδηλωτές μετέτρεψαν την κηδεία σε μεγαλειώδη διαδήλωση διαμαρτυρίας.

Ο αριθμός των νεκρών παραμένει ακόμη αδιασταύρωτος. Κυμαίνεται μεταξύ εννιά και 20 νεκρών, ενώ εφημερίδες της εποχής φτάνουν τους νεκρούς στους τριάντα. Η επερχόμενη δικτατορία Μεταξά και η δραματική δεκαετία του ‘40, δεν άφησαν περιθώρια για την αντικειμενική καταγραφή του αριθμού των θυμάτων. Παραθέτουμε τα ονόματα των, μέχρι τώρα γνωστών, νεκρών: Αναστασία Καρανικόλα, καπνεργάτρια, 23 χρόνων, μητέρα ενός παιδιού, Ίτο Γιακό Σρέντορ, 22 χρόνων, επινικελωτής, Γιάννης Πανόπουλος, 23 χρόνων, εργάτης βιοτεχνίας, Δημήτρης Αγλαμίδης, 25 χρόνων, σιδεράς, Σαλβατόρ Ματαράσο, 20 χρόνων, υπάλληλος, Δημήτρης Λαϊλάνης ή Λαϊνάς, 17 χρόνων, Σταύρος Διαμαντόπουλος, 23 χρόνων, Μανόλης Ζαχαρίου, 26 χρόνων, Ευθύμιος Αδαμαντίου, 18 χρόνων, υποδηματοποιός, Ευάγγελος Χολής, 32 χρόνων, καπνεργάτης.

Η χωροφυλακή δεν «πλήρωσε» για τις δολοφονίες και τους τραυματισμούς των πολιτών και απαλλάχτηκε, για τις ευθύνες της, όπως ήταν επόμενο, από τη δικτατορία του Μεταξά. Η υπόθεση της εξέγερσης έκλεισε τυπικά, για το δικτατορικό καθεστώς, δυο χρόνια αργότερα, στο δικαστήριο της Έδεσσας, όπου οι πέντε κατηγορούμενοι ως «κύριοι υποκινητές των ταραχών», (Σινάκος, Μελανιφίδης, Ασπρίδης, Κουκουρίδης, Ντάσια (Εβραίος) καταδικάστηκαν σε δυο χρόνια φυλάκιση.

Οι πρωταγωνιστές

Οι καπνεργάτες την περίοδο του μεσοπολέμου ήταν το πιο δυναμικό εργατικό τμήμα και το πιο οργανωμένο συνδικαλιστικά, με ισχυρή Πανελλαδική Καπνεργατική Ομοσπονδία και τοπικές οργανώσεις. Την εποχή των γεγονότων, μόνο στη Θεσσαλονίκη ήταν γραμμένοι στα σωματεία τους 12.000 μέλη από τα οποία το 77% ήταν γυναίκες. Με τους συνεχείς αγώνες κατόρθωσαν να προωθήσουν βασικά εργασιακά και συνδικαλιστικά αιτήματα όπως την αναμόρφωση του ταμείου τους, του ΤΑΚ.

Η έφιππη χωροφυλακή κατά των απεργών στους δρόμους της Θεσσαλονίκης.

Με τους αγώνες τους , αλλά και την ιδιόμορφη εργασιακή σχέση (εποχιακή εργασία, πολλές γυναίκες απασχολούμενες στον κλάδο) οι καπνεργάτες είχαν διαμορφώσει ένα αυτόνομο συνδικαλιστικό κίνημα που επέβαλε τους όρους του στους εργοδότες και αντιστέκονταν με επιτυχία στις εργοδοτικές αντιδράσεις και τους απεργοσπαστικούς μηχανισμούς. Στα καπνομάγαζα δημιουργήθηκαν βασικοί πυρήνες κομμουνιστικής δράσης και από τους κόλπους των καπνεργατών προήλθαν πολλά ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ και του εργατικού συνδικαλισμού. Έτσι οι καπνεργάτες θεωρούνταν από την προπολεμική εξουσία ως οι βασικότεροι φορείς για «κοινωνική αναταραχή», με αποτέλεσμα οποιαδήποτε διαμαρτυρία να θεωρούνταν καλυμμένη μεθόδευση κατά του «κοινωνικού καθεστώτος» και να προκαλεί τη βίαιη καταστολή της.

Η μνήμη των νεκρών στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο

Ο Μάης του ‘36 δεν αποκαταστάθηκε ακόμη επιστημονικά μέσα από τη μελέτη του αρχειακού υλικού και των κοινωνικών παραμέτρων της, ούτε επιχειρήθηκε ανεξάρτητη μελέτη όλων των ιστορικών διαστάσεων υπό το φως και των διεθνών πηγών. Έγιναν κάποιες προσπάθειες, που αναμασούν τις υπερβολές καταγραφής του λαϊκού κινήματος και των ιδεολογικά προσκείμενων ιστοριογράφων του, μονοπωλήθηκε για πολλά χρόνια ως αποκλειστική εποποιία του ΚΚΕ και αποκλειστικός χώρος αγωνιστικής αναφοράς και ιστοριογραφικής έρευνάς του.

Σποραδικά δίνονται οι πολιτικές διαστάσεις της εξέγερσης και αποκαλύπτονται οι παρακρατικές συνωμοσίες της εποχής που είχαν ως αποτέλεσμα τη δικτατορική επέμβαση του Ιωάννη Μεταξά, δυο μήνες αργότερα. Αρχεία του Φόρειν Οφις, ακόμη και δικά μας αρχεία στελεχών του εργατικού κινήματος και πρωταγωνιστών της απεργιακής εξέγερσης δεν είδαν ακόμη το φως της δημοσιότητας. Οι τελευταίοι αυτόπτες μάρτυρές της, απλοί διαδηλωτές και συνδικαλιστικά στελέχη, χάθηκαν πια και οι διάφορες σκόρπιες μαρτυρίες τους σε συνεντεύξεις και επετειακές τηλεοπτικές εκπομπές περιμένουν το συλλογέα και τον σχολαστικό ερευνητή τους.

Πάντως, μια πρόσφατη σχετικά διδακτορική μελέτη (2000), που καλύπτει το εργατικό κίνημα της Θεσσαλονίκης από το 1908 ως το 1936, είναι η πληρέστερη έρευνα σχετικά με τα γεγονότα του “Μάη του ΄36” που τα βλέπει μέσα από το πρίσμα των σύγχρονων επιστημονικών προσεγγίσεων και τα εντάσσει στα διεθνή οικονομικά και εργασιακά προβλήματα των πρώτων δεκαετίων του 20ού αιώνα. Είναι η μελέτη του Κώστα Φουντανόπουλου, “Εργασία και εργατικό κίνημα στη Θεσσαλονίκη, 1908-1936. Ηθική, οικονομία και συλλογική δράση στο Μεσοπόλεμο”, εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 2005.

Ακόμη, μια από τις μεγαλύτερες κοινωνικές εξεγέρσεις της Θεσσαλονίκης δεν πέρασε ως θέμα, πέρα από ελάχιστες εξαιρέσεις και αυτοβιογραφικές σημειώσεις, στην τοπική λογοτεχνική παραγωγή. Το φαινόμενο μπορεί να εξηγηθεί από τη γενικότερη στάση της λογοτεχνίας της Θεσσαλονίκης του μεσοπολέμου, όπου τα κοινωνικά θέματα (πόλεμος, προσφυγιά, φτώχεια, κοινωνικές αναταραχές κλπ.) απουσιάζουν από το λογοτεχνικό είδος του «εσωτερικού μονόλογου», που καλλιέργησαν ιδιαίτερα οι τοπικοί δημιουργοί. Το κυρίαρχο, βέβαια, λογοτέχνημα για το Μάη του ‘36 παραμένει ο «Επιτάφιος» του Γιάννη Ρίτσου που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης. Ωστόσο, στη μεταπολεμική ιδίως λογοτεχνία, σε πολλά πεζογραφήματα γίνονται εκτενείς αναφορές και περιγραφές για τον «Μάη». Τέτοιες αναφορές βρίσκουμε στις «Σελίδες αυτοβιογραφίας» του Γιώργου Βαφόπουλου, στη «Μόνη κληρονομιά» του Γιώργου Ιωάννου, στη «Μεγάλη πλατεία» του Νίκου Μπακόλα, στην «Ξεριζωμένη γενιά – το χρονικό της προσφυγιάς» της Ιφιγένειας Χρυσοχόου στο βιβλίο «Θεσσαλονίκη, 9-11 του Μάη» του Θέμου Κορνάρου, στο “Συμεών ο πρόσφυγας” του Λεωνίδα Ζησιάδη, στο “Ρέκβιεμ για τρεις γενιές” του Γ. Πανάγου κ.ά.

Σκηνή από την  ταινία του Τάσου Ψαρρά “Μάης”.

Πέρα από τις ντοκιμαντερίστικες αναφορές με την καταγραφή αναμνήσεων και περιγραφών αυτοπτών μαρτύρων της εργατικής εποποιίας του 1936, η μοναδική κινηματογραφική προσέγγισή της είναι με την ταινία του Τάσου Ψαρρά (σενάριο-σκηνοθεσία) “Μάης” που γυρίστηκε το 1976 με ντόπιους ηθοποιούς και κατοίκους στους ίδιους χώρους της Θεσσαλονίκης όπου έλαβε χώρα η ιστορική λαϊκή κινητοποίηση. Στο συνοδευτικό κείμενο της ταινίας σημειώνονται τα εξής: “Οι ημέρες του Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη και τα γεγονότα που οδήγησαν στις αιματηρές συγκρούσεις των καπνεργατών με τον στρατό, περιγράφονται σ’ αυτήν την ταινία με γλαφυρό τρόπο. Πρωταγωνιστεί ο λαός, και η αφήγηση δεν επιμένει στη δραματικότητα ή στις υπερβολές. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο η χώρα οδηγήθηκε, μέσα από συγκεκριμένο σχέδιο, στη δικτατορία του Μεταξά, στις 4 Αυγούστου του 1936″.

Ένα ντοκιμαντέρ – ιστορική μαρτυρία για τον “Μάη του ’36”

Το 1984 είχα την ευτυχή συγκυρία, στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής συνεργασίας με την εκπομπή “Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα” του Χρίστου Χριστοδούλου, να συνεργαστώ με τον εξαίρετο σκηνοθέτη Φώτο Λαμπρινό σε ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο “Μάης ’36. Τα γεγονότα της Θεσσαλονίκης”. Εγώ έκανα το ρεπορτάζ της τανίας, δηλαδή να βρω και να μιλήσω με επιζώντες πρωταγωνιστές της εργατικής εξέγερσης και να εντοπίσω τους χώρους όπου έλαβαν χώρα οι συγκρούσεις και οι πορείες των διαδηλωτών. Βασικός αφηγητής της ταινίας επιλέχτηκε να είναι ο νέος ερευνητής και φέρελπις ιστορικός Αντώνης Λιάκος, ο μετέπειτα καθηγητής της νεότερης ιστορίας στο πανεπιστήμιο Αθηνών, ο οποίος έκανε την περίοδο εκείνη αποκαλυπτική έρευνα για το εργατικό κίνημα στο μεσοπόλεμο στα αρχεία των δικαστηρίων της Θεσσαλονίκης. Ήταν μια θαυμάσια εμπειρία και μια ουσιαστική συμβολή στην ιστορική έρευνα του εργατικού κινήματος της πόλης, γιατί διασώθηκαν τα πρόσωπα και οι μνήμες πολλών αυτοπτών μαρτύρων εκείνης της δραματικής εποχής, που εντωμεταξύ χάθηκαν -εκτός βέβαια του νεαρού τότε αφηγητή- ακολουθώντας τη βιολογική τους μοίρα. Αξίζει να δείτε το εν λόγω ντοκιμαντέρ, αν και η διαθεσιμότητά του στο youtube προσφέρεται σε τέσσερις ολιγόλεπτες συνέχειες…

Χ.ΖΑΦ.

Δείτε το ντοκιμαντέρ της σειράς “Η ΕΡΤ στη Βόρειο Ελλάδα” με τίτλο “Μάης ’36. Τα γεγονότα της Θεσσαλονίκης”, ρεπορτάζ Χρίστος Ζαφείρης, σκηνοθεσία Φώτος Λαμπρινός, διεύθυνση φωτογραφίας Γιώργος Φράστανλης, διεύθυνση παραγωγής Κυριάκος Γεωργίου, υπεύθυνος εκπομπής Χρίστος Χριστοδούλου. Πρώτη προβολή Μάης 1984:

Α’ μέρος : https://www.youtube.com/watch?v=gZpKfsWfx3Q

Β’ μέρος : https://www.youtube.com/watch?v=jfYHd2NEXwk

Γ’ μέρος : https://www.youtube.com/watch?v=gn_C5FBs5IE

Δ’ μέρος : https://www.youtube.com/watch?v=Y_PChNEFU5I

Ακούστε το Α΄  μέρος του “Επιτάφιου” του Γιάννη Ρίτσου μελοποιημένο από τον Μίκη Θεοδωράκη και ερμηνευτή τον Γρηγόρη Μπιθικώτση.    

Το Β’  μέρος του “Επιταφίου” με τη Μαίρη Λίντα

Το Γ’  μέρος του “Επιταφίου” (μπουζούκι Μαν. Χιώτης)

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ για τις ηχογραφήσεις του ”Επιτάφιου” στο thessmemory.gr: http://www.thessmemory.gr/%ce%b5%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%83-%ce%b1%ce%b9%cf%89%ce%bd%ce%b1%cf%83/%ce%bc%ce%bf%cf%85%cf%83%ce%b9%ce%ba%ce%ae/%ce%bf%ce%b9-%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%81%ce%b9%ce%ba%ce%ad%cf%82-%ce%b7%cf%87%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%b5%cf%80%ce%b9/

https://www.thessmemory.gr/

2010: Τραγωδία στην Marfin . Αναρχοαριστεροί φασισταράδες καίνε την τράπεζα με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους η Αγγελική Παπαθανασοπούλου, 32 ετών (έγκυος 4 μηνών), ο Επαμεινώνδας Τσάκαλης, 36 ετών και η Παρασκευή Ζούλια, 35 ετών.

 5 Μαΐου 2010, έγκλημα στην Marfin: η αριστερά δεν έχει Ιστορία, έχει Ποινικό Μητρώο.

  

Γράφει η ΑΜΑΛΙΑ

🔴Δεκαέξι χρόνια συμπληρώνονται αύριο από το αποτρόπαιο -κι ακόμα ατιμώρητο!- έγκλημα της αριστεράς στην Marfin.  

Φυσικά, η αριστερά δεν αποδέχεται την ευθύνη του εγκλήματος, μιλώντας γενικά κι αόριστα για "ασφαλίτες" και "προβοκάτορες".

 

🔴Το ίδιο παραμύθι, επαναλαμβάνεται με όλα τα εγκλήματα της αριστεράς, για όσο καιρό μένουν ανεξιχνίαστα. Θυμηθείτε τι έλεγαν για την 17Ν., πριν συλληφθούν τα μέλη της. Πως ήταν "δημιούργημα ξένων μυστικών υπηρεσιών" και πως τα μέλη της ήταν "πληρωμένοι εκτελεστές", "πράκτορες", "προβοκάτορες του λαϊκού κινήματος" κ.τ.λ. Βέβαια, μόλις συνελήφθησαν τα μέλη της 17Ν., οι ίδιοι "προβοκατορολόγοι" της αριστεράς, έτρεχαν στα δικαστήρια να τους υπερασπιστούν και φωτογραφίζονταν υπερήφανοι πίσω από το πανώ "Γεννήθηκα 17 Νοέμβρη".

 

🔴Σήμερα, θα κάνω ανάλυση ενός φωτογραφικού ντοκουμέντου. Η φωτογραφία που παραθέτω, απεικονίζει την ομάδα κρούσης που επιτέθηκε με βόμβες μολότωφ, αρχικά στο βιβλιοπωλείο “Ιανός” και στην συνέχεια στην Marfin. 

Τι παρατηρούμε; 

🔴Πρώτον, τα περισσότερα μέλη της ομάδας κρούσης είναι εμφανώς ανήλικοι ή νεαρής ηλικίας, άρα αποκλείεται να είναι "ασφαλίτες".

 

🔴Δεύτερον, οι διαδηλωτές στον δρόμο, ανήκουν στην εξωκοινοβουλευτική αριστερά. Παρατηρούμε πως οι περισσότεροι είναι μιας κάποιας ηλικίας. Δεν είναι "χθεσινοί". Είναι "περπατημένοι". Έχουν διανύσει χιλιάδες χιλιόμετρα σε πορείες, από το 1974 μέχρι τότε και το έμπειρο μάτι τους ξέρει να ξεχωρίζει ποιος είναι ποιος.

 

🔴Ποια είναι η αντίδρασή τους στην εμφάνιση της ομάδας των κουκουλοφόρων; 

Δεν τρομάζουν, δεν τρέχουν να φύγουν, δεν νιώθουν καν να απειλούνται, συνεχίζουν να πορεύονται κανονικά. Ξέρουν πολύ καλά τι δεν είναι οι κουκουλοφόροι. Ξέρουν ότι δεν είναι "ασφαλίτες", ούτε "φασίστες".

 

🔴Τα μέλη της «ομάδας περιφρούρησης» (προφανώς είναι αυτοί που διακρίνονται πιασμένοι αγκαζέ, στα δεξιά της φωτογραφίας), όπως και οι υπόλοιποι διαδηλωτές, παραμένουν απαθείς. Δεν παίρνουν αμυντική στάση απέναντι στους κουκουλοφόρους, δεν επιχειρούν να τους απομονώσουν, με συνθήματα του τύπου "Έξω οι μπάτσοι από την πορεία".

 🔴Ξέρουν τι είναι! Τους έχουν συναντήσει πολλές φορές στις πορείες, κι έχουν μάθει να τους διακρίνουν αμέσως. Μπορεί να μην τους ξέρουν προσωπικά, με τα μικρά τους ονόματα, ξέρουν όμως πως είναι τα "παιδιά". Τα "παιδιά από τα Εξάρχεια"! Τα "δικά τους παιδιά"! Η σάρκα από την σάρκα τους! Πιθανότατα δεν γνωρίζουν τις ανθρωποκτόνες προθέσεις τους, την δεδομένη στιγμή. Θεωρούν γενικά πως πρόθεσή τους είναι η «σύγκρουση».

🔴Οι ίδιοι (οι της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς), δεν συμμετέχουν ενεργά στην «σύγκρουση», αλλά και δεν τους εμποδίζουν κιόλας. Δεν δοκιμάζουν καν να τους εμποδίσουν, να τους αποτρέψουν, ή έστω απλά να τους απομονώσουν. Ανέχονται και την παρουσία και την «συγκρουσιακή» δράση τους. Με λίγα λόγια, τους καλύπτουν.

 🔴Κι όταν η ομάδα κρούσης των κουκουλοφόρων πετά τις μολότωφ μέσα στην τράπεζα και καίγονται άνθρωποι, οι ίδιοι διαδηλωτές φωνάζουν "αφήστε τους να καούν" και συνάμα ...

εμποδίζουν τα οχήματα της Πυροσβεστικής να πλησιάσουν. Αυτές είναι οι ευθύνες της αριστεράς.

 🔴Τα σχόλια, δικά σας!

Σικάγο 1886

 Εργατική Πρωτομαγιά: Σικάγο 1886-Αθήνα 1893-Θεσσαλονίκη 1936

- Ο Μάης δεν είναι μόνο ο μήνας που σφραγίζει την Άνοιξη. Είναι μήνας μνήμης και τιμής για τους αγώνες όσων έδωσαν το αίμα τους και θυσιάστηκαν διεκδικώντας το οχτάωρο και ανθρώπινες συνθήκες εργασίας. Μιλάμε φυσικά για τους εργάτες του Σικάγο, το ματωμένο πουκάμισο των οποίων έγινε σύμβολο πάλης και θυσίας.

 - Η Εργατική Πρωτομαγιά γεννήθηκε στην Αμερική το 1886, με τη ματωμένη εξέγερση των εργατών του Σικάγου για 8 ώρες δουλιά, 8 ώρες ανάπαυση – μόρφωση, 8 ώρες ύπνο.Δυο χρόνια μετά εκείνη την εξέγερση, το Διεθνές Συνέδριο του Λονδίνου έκανε δεκτή την πρόταση Βέλγου αντιπροσώπου για την πρώτη Κυριακή του Μάη ως μέρα Παγκόσμιας Εργατικής Εκδήλωσης για το 8ωρο. Η οριστική απόφαση για την καθιέρωση της Εργατικής Πρωτομαγιάς ως μέρας αγώνα και απεργίας την 1η Μάη, πάρθηκε στις 14 Ιούλη του 1889 στο 2ο Συνέδριο της Δεύτερης Διεθνούς.

Σικάγο 1886

Εκείνη τη μέρα, 1η Μαΐου του 1886, 400.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη την χώρα, και πάνω από 80.000 στο Σικάγο. Αυτό το Σάββατο του 1886, μια εργάσιμη μέρα, οι εργάτες, ξεκίνησαν με τις γυναίκες και τα παιδιά τους για να διαδηλώσουν ειρηνικά στο χώρο της συγκέντρωσης στην πλατεία Haymarket. Στη γύρω περιοχή, είχαν παραταχθεί αστυνομικές δυνάμεις αποτελούμενες από 1350 άτομα, οπλισμένα με οπλοπολυβόλα οι οποίοι περίμεναν το σύνθημα για να δράσουν.

protomagia

Κι ενώ το πλήθος παρακολουθούσε τις ομιλίες, ο επικεφαλής της αστυνομικής δύναμης, διατάσσει να διαλυθεί η συγκέντρωση. Μια βόμβα έσκασε κοντά στους αστυνομικούς οι οποίοι άρχισαν να πυροβολούν και να χτυπούν τους συγκεντρωμένους χωρίς καμιά διάκριση. Είναι ακόμα άγνωστος ο αριθμός των θυμάτων αφού πολλοί τραυματισμένοι κατέληξαν τις επόμενες ημέρες, επίσημα μόνο οκτώ νεκροί αστυνομικοί και τέσσερις διαδηλωτές έχουν επαληθευτεί.

Η αστυνομία συλλαμβάνει εργατικά στελέχη και οκτώ παραπέμπονται σε δίκη. Οι 4 (Α. Σπάις, Α. Φίσερ, Τζ. Ενγκελ, Α. Πάρσον) καταδικάζονται σε απαγχονισμό και τους κρεμάνε στις 11 του Νοέμβρη του 1887. Ο Αύγουστος Σπάις στην απολογία του, μεταξύ άλλων, έλεγε στους κατηγόρους του: «Βαδίζετε κυριολεκτικά σε μια υπόγεια φωτιά. Μπορείτε να το αγνοείτε. Δε θα την αποφύγετε».

Η δίκη των συλληφθέντων ήταν μια σκέτη παρωδία. Δε δικάστηκαν οι πράξεις, αλλά οι ιδέες. Στις 9 Οκτώβρη 1886 ανακοινώθηκε η προαποφασισμένη ετυμηγορία. Για τους βασικούς κατηγορούμενους Σπάιτς, Φίσερ,΄Ενγκελ και ο Πάρσονς η απόφαση θάνατος δια απαγχονισμού.Η ποινή εξετελέσθη στις 11 Νοέμβρη του 1887. Για τους Φίλντεν και Σβαμπ ο κυβερνήτης μια μέρα πριν την εκτέλεση μετέτρεψε τη θανατική ποινή σε ισόβια κάθειρξη. Ενώ ο Λουί Λινγκ βρέθηκε νεκρός στο κελί του πριν οδηγηθεί στην αγχόνη…

Το ματωμένο πουκάμισο των εργατών του Σικάγου έγινε σύμβολο πάλης και θυσίας

Αθήνα 1893

 Η πρώτη Πρωτομαγιά στην Ελλάδα και ο ματωμένος Μάης

kallergis oktaoro1

Στις 2 του Μάη του 1893 οι οπαδοί του Στ. Καλλέργη, μέλη του Κεντρικού Σοσιαλιστικού Συλλόγου, γιόρτασαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα την εργατική Πρωτομαγιά στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Πήραν μέρος δύο χιλιάδες άτομα, ενέκριναν το ειδικό ψήφισμα με αιτήματα το 8ωρο, την κυριακάτικη αργία, τη σύνταξη.Επιδόθηκε στη Βουλή αλλά ο πρόεδρός της το παρουσίασε χλευαστικά στους βουλευτές. Ο Καλλέργης, εξοργισμένος, προσπάθησε να το διαβάσει απ’ το δημοσιογραφικό θεωρείο, όπου βρισκόταν. Αμέσως πιάστηκε και οδηγήθηκε στο αστυνομικό τμήμα. Κρατήθηκε και παραπέμφθηκε στο πλημμελειοδικείο, όπου καταδικάστηκε σε 10 μέρες φυλάκιση.

Θεσσαλονίκη 1936-Στις 9 του Μάη οι χωροφύλακες αρχίζουν επιθέσεις στις συγκεντρώσεις των απεργών.

thessalonikiΟι καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης, του Βόλου, της Ξάνθης, της Δράμας και της Καβάλας κατεβαίνουν σε απεργία ζητώντας την εφαρμογή της συλλογικής σύμβασης. Στην απεργία πήραν μέρος 40.000 καπνεργάτες. Τις επόμενες μέρες ακολουθούν συγκρούσεις. Στις 9 του Μάη οι χωροφύλακες αρχίζουν επιθέσεις στις συγκεντρώσεις των απεργών.Οι αυτοκινητιστές είχαν κατέβει σε απεργία αλληλεγγύης στην Εγνατία. Για να αμυνθούν στήνουν οδοφράγματα. Οι χωροφύλακες χτυπάνε «στο ψαχνό». Πρώτος νεκρός ο Τάσος Τούσης. Ακολουθούν άλλοι τέσσερις. Αντί για σημαίες υψώνονται μαντίλια βουτηγμένα στο αίμα. Οι διαδηλωτές φωνάζουν: «Κάτω οι δολοφόνοι, να φύγει η κυβέρνηση Μεταξά». Λίγο πιο πέρα οι χωροφύλακες πυροβολούν άοπλο πλήθος. «Απολογισμός»: 20 νεκροί, 300 τραυματίες. Το απόγευμα γίνεται νέα διαδήλωση, τη νύχτα η κυβέρνηση Μεταξά στέλνει στρατιωτικές δυνάμεις από τη Λάρισα και τέσσερα αντιτορπιλικά.

Την επόμενη μέρα η κηδεία των θυμάτων είναι πραγματικός παλλαϊκός ξεσηκωμός. Στο νεκροταφείο συγκεντρώνονται 150.000 άνθρωποι. Στις 11 του Μάη κηρύσσονται απεργίες διαμαρτυρίας σε πολλές πόλεις της χώρας και στις 13 του Μάη πανελλαδική απεργία. Οι καπνέμποροι υποχωρούν στις περισσότερες οικονομικές διεκδικήσεις. Η κυβέρνηση Μεταξά αρνείται να ικανοποιήσει τα πολιτικά αιτήματα. Ο Γιάννης Ρίτσος, συγκλονισμένος απ’ τα γεγονότα, γράφει τον «Επιτάφιο».

Πρωτομαγιά, Επιτάφιος

Η Μητέρα του Τάσου Τούση θρηνεί το νεκρό γιό της.

Γιάννης Ρίτσος – Επιτάφιος (απόσπασμα)

Γιέ μου, σπλάχνο τῶν σπλάχνων μου, καρδούλα τῆς καρδιᾶς μου,

πουλάκι τῆς φτωχιᾶς αὐλῆς, ἀνθὲ τῆς ἐρημιᾶς μου,

πῶς κλείσαν τὰ ματάκια σου καὶ δὲ θωρεῖς ποὺ κλαίω

καὶ δὲ σαλεύεις, δὲ γρικᾷς τὰ ποὺ πικρὰ σοῦ λέω;

Γιόκα μου, ἐσὺ ποὺ γιάτρευες κάθε παράπονό μου,

Ποὺ μάντευες τί πέρναγα κάτου ἀπ᾿ τὸ τσίνορό μου,

τώρα δὲ μὲ παρηγορᾶς καὶ δὲ μοῦ βγάζεις ἄχνα

καὶ δὲ μαντεύεις τὶς πληγὲς ποὺ τρῶνε μου τὰ σπλάχνα;

Πουλί μου, ἐσὺ ποὺ μοῦ ῾φερνες νεράκι στὴν παλάμη

πῶς δὲ θωρεῖς ποὺ δέρνουμαι καὶ τρέμω σὰν καλάμι;

Στὴ στράτα ἐδῶ καταμεσὶς τ᾿ ἄσπρα μαλλιά μου λύνω

καὶ σοῦ σκεπάζω τῆς μορφῆς τὸ μαραμένο κρίνο.

Φιλῶ τὸ παγωμένο σου χειλάκι ποὺ σωπαίνει

κι εἶναι σὰ νὰ μοῦ θύμωσε καὶ σφαλιγμένο μένει.

Δὲ μοῦ μιλεῖς κι ἡ δόλια ἐγὼ τὸν κόρφο δές, ἀνοίγω

καὶ στὰ βυζιὰ ποὺ βύζαξες τὰ νύχια, γιέ μου μπήγω.

Η περίοδος της Βρετανικής Αποικιοκρατίας, γνωστή και ως Βρετανική Αυτοκρατορία, χαρακτηρίστηκε από πολλές βίαιες ενέργειες, καταστολή και θηριωδίες σε διάφορα μέρη του κόσμου. Η γενοκτονία των αυτοχθόνων πληθυσμών της Αμερικής (Ινδιάνων) από τους Ευρωπαίους αποικιοκράτες, συμπεριλαμβανομένων των Άγγλων, αποτελεί ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της παγκόσμιας ιστορίας. Η διαδικασία αυτή δεν ήταν μόνο μια σειρά στρατιωτικών συγκρούσεων, αλλά μια συστηματική εξόντωση που διήρκεσε αιώνες.

 Η περίοδος της Βρετανικής Αποικιοκρατίας, γνωστή και ως Βρετανική Αυτοκρατορία, χαρακτηρίστηκε από πολλές βίαιες ενέργειες, καταστολή και θηριωδίες σε διάφορα μέρη του κόσμου.

Η γενοκτονία των αυτοχθόνων πληθυσμών της Αμερικής (Ινδιάνων) από τους Ευρωπαίους αποικιοκράτες, συμπεριλαμβανομένων των Άγγλων, αποτελεί ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της παγκόσμιας ιστορίας. Η διαδικασία αυτή δεν ήταν μόνο μια σειρά στρατιωτικών συγκρούσεων, αλλά μια συστηματική εξόντωση που διήρκεσε αιώνες. 

 ΓΙΑΤΙ ΟΧΙ ΚΑΙ ΤΟ ΙΡΑΝ ???

Οι 9 Πυρηνικές Δυνάμεις (Εκτιμήσεις 2025-2026)

- Ρωσία: Διαθέτει το μεγαλύτερο οπλοστάσιο, με εκτιμώμενες 5.459 κεφαλές.

Ηνωμένες Πολιτείες: Διαθέτουν 5.277 εκτιμώμενες κεφαλές.

Κίνα: Αυξάνει ταχέως το οπλοστάσιό της.

Γαλλία & Ηνωμένο Βασίλειο: Διατηρούν σταθερά αποθέματα.

Ινδία, Πακιστάν, Βόρεια Κορέα: Μικρότερα, αλλά αναπτυσσόμενα οπλοστάσια.

Ισραήλ: fascists ... ORIGINAL ..... REAL VIRUS ... Δεν επιβεβαιώνει επίσημα, αλλά διαθέτει πυρηνική ικανότητα ..

Η είσοδος των Γερμανών στην Αθήνα - 27 Απριλίου 1941, η σβάστικα στην Ακρόπολη .

Η κατάρρευση του μετώπου- Η αναχώρηση του Γεωργίου Β’ και της κυβέρνησης για την Κρήτη  – Η παράδοση της  Αθήνας – Μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν την είσοδο των Ναζί στην ελληνική πρωτεύουσα

- Συμπληρώνονται σήμερα 84 χρόνια από μα μαύρη στιγμή για τη νεότερη ελληνική ιστορία. Πρόκειται για τη εισβολή ή «είσοδο» των γερμανικών στρατευμάτων στην Αθήνα και η έπαρση της σβάστικας στην Ακρόπολη, μετά την υποστολή της γαλανόλευκης. Είχαν προηγηθεί η συνθηκολόγηση Τσολάκογλου, μια πολυσυζητημένη ενέργεια με την οποία θα ασχοληθούμε σύντομα, η κατάρρευση του μετώπου, η αναχώρηση του Γεώργιου Β’ και της κυβέρνησης για την Κρήτη και η εσπευσμένη φυγή των Βρετανικών στρατευμάτων που βρίσκονταν στην Ελλάδα για τη Μέση Ανατολή. Ας δούμε όμως τα γεγονότα.

Η κατάρρευση του μετώπου μετά τη συνθηκολόγηση Τσολάκογλου

Στις 18.00 της 20ης Απριλίου 1940, στο Βοτονόσι του νομού Ιωαννίνων, 10 χλμ. μακριά από το Μέτσοβο και 40 χλμ. από τα Γιάννενα, ο Αντιστράτηγος Τσολάκογλου και ο Υποστράτηγος Ζεπ Ντίτριχ της LSSAH υπέγραψαν πρωτόκολλο ανακωχής, με ευνοϊκούς όρους για την Ελλάδα. Η παρέμβαση των Ιταλών περιέπλεξε τα πράγματα. Έτσι, η οριστική συμφωνία ανακωχής υπογράφηκε στις 23/4/1941 στη Θεσσαλονίκη, από τον Τσολάκογλου, τον Στρατηγό Γιόντλ και τον Ιταλό Φερέρο.

Οι Γερμανοί στο μεταξύ στις 22 Απριλίου επιτέθηκαν στη διάβαση των Θερμοπυλών την οποία υπεράσπιζαν η 19η Αυστραλιανή Ταξιαρχία και η 6η Νεοζηλανδική. Κατά μία φοβερή συγκυρία, επικεφαλής των δυνάμεων στο παράκτιο πέρασμα ήταν ο Νεοζηλανδός Στρατηγός Φράιμπεργκ, ο οποίος μετά την κατάληψη των Θερμοπυλών έφυγε για την Κρήτη. Όπως έχουμε γράψει και σε παλαιότερα άρθρα μας, ο Φράιμπεργκ φέρει σοβαρή ευθύνη για την κατάληψη της Μεγαλονήσου. Παρ’ όλα αυτά, μετά την Κρήτη πήγε στη Β. Αφρική, όπου είχε μια σειρά από σημαντικές επιτυχίες.

Αυστραλοί αιχμάλωτοι πολέμου στο στρατόπεδο της Κορίνθου. Απρίλιος -Μάιος 1941

Τον συναντήσαμε και στη μάχη του Μόντε Κασίνο στην Ιταλία,, όπου και πάλι χρεώνεται με πολλά και σοβαρά λάθη. Πάντως, τον Απρίλιο του 1941, τόσο οι άνδρες του Φράιμπεργκ, όσο και αυτοί του Στρατηγού Μακέι, που υπεράσπιζαν το τμήμα προς τον Μπράλο αγωνίστηκαν ηρωικά, αλλά αναγκάστηκαν, μπροστά στη γερμανική υπεροχή να υποχωρήσουν. Τελευταίο προπύργιο των Βρετανών ήταν η διώρυγα της Κορίνθου, την οποία υπεράσπιζαν το 4ο Σύνταγμα Ουσάρων, Αυστραλοί και Μαορί.

Οι δυνάμεις της Βρετανικής Κοινοπολιτείας είχαν υπονομεύσει τη γέφυρα με εκρηκτικά. Οι Γερμανοί γνωρίζοντας ότι θα συναντούσαν λυσσαλέα αντίσταση επιστράτευσαν το Ι και το ΙΙ Τάγμα του 2ου Συντάγματος Αλεξιπτωτιστών. Μετά από σφοδρές συγκρούσεις, στη διάρκεια των οποίων ανατινάχτηκε και η γέφυρα της διώρυγας, είτε στη διάρκεια της μάχης και ενώ Γερμανοί σκαπανείς επιχειρούσαν να απομακρύνουν τα εκρηκτικά είτε σκόπιμα από τους Βρετανούς.

Απρίλιος-Μαίος 1941. Αυστραλοί αιχμάλωτοι πολέμου από το Ναύπλιο στο στρατόπεδο της Κορίνθου

Οι βρετανικές δυνάμεις υποχώρησαν προς το εσωτερικό της Πελοποννήσου και με τη βοήθεια Ελλήνων χωρικών οδηγήθηκαν προς τα λιμάνια της Μονεμβασιάς και της Καλαμάτας για να φυγαδευτούν με πλοία στη Μ. Ανατολή και τη Β. Αφρική. Κάποιοι όμως αιχμαλωτίστηκαν. Ο δρόμος προς την Αθήνα είχε ανοίξει διάπλατα για τους Ναζί…

Η αναχώρηση του Γεώργιου Β’ και της κυβέρνησης για την Κρήτη

Στις 22 Απριλίου 1941, τα περισσότερα μέλη της κυβέρνησης αναχώρησαν για την Κρήτη, με το αντιτορπιλικό «Βασίλισσα Όλγα». Την επόμενη αναχώρησαν αεροπορικώς ο βασιλιάς Γεώργιος Β’ και ο Βρετανός πρεσβευτής. Για λίγες μέρες ακόμα παρέμειναν στην Αθήνα ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Αντιναύαρχος Σακελλαρίου, ο Υπουργός Μανιαδάκης, ο Στρατηγός T.G.G. Heywood και ο Ναυτικός Ακόλουθος της Βρετανικής Πρεσβείας Πλοίαρχος Terl, οι οποίοι έφυγαν από την περιοχή της Αργολίδας στις 27 Απριλίου.

Γερμανοί στρατιώτες και Kubelwagen στον Θησαυρό του Ατρέα στις Μυκήνες

Ο Αρχιστράτηγος Παπάγος αρνήθηκε να φύγει «συμμεριζόμενος την τύχη των ανδρών του» γράφει ο Δρ. Ι.Σ. Παπαφλωράτος και συνεχίζει: «Ήταν μια γενναία απόφαση επειδή οι Γερμανοί γνώριζαν καλώς ότι ο ίδιος δεν συγκαταλεγόταν μεταξύ των θαυμαστών της στρατιωτικής τους υπεροχής οι οποίοι αφθονούσαν στους ανωτάτους στρατιωτικούς κύκλους. Εν τούτοις, οι Γερμανοί δεν τον συνέλαβαν, αλλά τον έθεσαν υπό στενή παρακολούθηση».

Ο Παπάγος μάλιστα θεωρώντας ότι είχαν παραβιαστεί οι διαταγές του, στις 23 Απριλίου 1941 υπέβαλε αίτηση παραιτήσεως από τις τάξεις του Στρατού, αναφέροντας τα εξής: «Επειδή το Στράτευμα το τελούν υπό τας διαταγάς μου εσυνθηκολόγησε παρά τας διαταγάς μου και άνευ εξουσιοδοτήσεώς μου, υποβάλλω αίτησιν αποστρατείας». Είχε προηγηθεί, στις 21/4 διαταγή του προς τον Διοικητή Τμήματος Στρατιάς Ηπείρου, με την οποία επέκρινε σφοδρά τον Τσολάκογλου, τόνιζε ότι ο Στρατός πρέπει να αγωνιστεί μέχρι το έσχατο όριο των δυνατοτήτων του και ζητούσε άμεση αντικατάσταση το Τσολάκογλου. Θυμίζει ότι στις 18 Απριλίου 1941 είχε αυτοκτονήσει στην Αθήνα, με δύο σφαίρες (!) ο Πρωθυπουργός Κορυζής.Στην, τουλάχιστον περίεργη, αυτή αυτοκτονία έχουμε αναφερθεί σε ξεχωριστό άρθρο μας.

Στις 23/4/1941 ο Γεώργιος Β’ απηύθυνε διάγγελμα στον ελληνικό λαό, το οποίο έκλεινε ως εξής: «Μην αποθαρρήσετε Έλληνες, ουδέ κατά την οδυνηράν αυτήν στιγμήν της ιστορίας μας. Θα είμαι πάντοτε μεταξύ υμών. Το δίκαιον του αγώνος μας και ο Θεός να βοηθήσουν, όπως επιτύχομεν δι’ όλων των μέσων την τελικήν νίκην, παρά τας δοκιμασίας, τας θλίψεις, τους κινδύνους τους οποίους από κοινού εδοκιμάσαμεν και θα δοκιμάσωμεν εν τω μεταξύ. Μείνατε πιστοί εις την ιδέαν μιας ηνωμένης, αδιαιρέτου, ελευθέρας Πατρίδος. Εντείνατε τας θελήσεις σας. Αντιτάξτε την ελληνικήν σας υπερηφάνειαν κατά της εχθρικής βίας και των εχθρικών δελεασμών. Θαρρείτε. Αι καλαί ημέραι θα επανέλθουν. Ζήτω το Έθνος».

Γερμανοί στρατιώτες, πιθανότατα αλεξιπτωτιστές, κοντά στη διώρυγα της Κορίνθου

Οι Ναζί στην Αθήνα (27 Απριλίου 1941)

Το πρωί της Κυριακής (Κυριακή του Θωμά) της 27ης Απριλίου ελάχιστοι Αθηναίοι κυκλοφορούσαν στην πόλη. Παρά και τη σημαντική θρησκευτική εορτή ελάχιστοι πιστοί είχαν προσέλθει στις εκκλησίες. Το ραδιόφωνο μετέδιδε τη Θεία Λειτουργία. Ξαφνικά, η μετάδοση διακόπηκε για να μεταδοθεί η παρακάτω έκτακτη ανακοίνωση του Στρατιωτικού Διοικητή της πόλης, Υποστράτηγου Καβράκου.

Απρίλιος 1941. Εγκαταλελειμμένα Βρετανικά Vickers Mk VI και Bren Carrier στην οδό Παλαιολόγου στην πόλη της Λάρισας

«Λόγω της επιτακτικής ανάγκης διατάσσω να διακοπεί πάσα (κάθε) κίνησις εις τας οδούς των Αθηνών, του Πειραιώς και των Προαστίων. Να ώσι κλειστά άπαντα τα καταστήματα και οι κάτοικοι να παραμείνουν εις τας εστίας των, οι αξιωματικοί και οι στρατιώται εις τους στρατώνες και οι αστυνομικοί εις τα Τμήματά των. Απαγορεύω την έκτακτον έκδοσιν εφημερίδων. Και επειδή η πόλις είναι ανοχύρωτος, ουδεμία αντίστασις θα προβληθεί. Αξιώ να μην ακουσθεί ούτε ένας πυροβολισμός. Οι παραβάτες θα συλλαμβάνονται αμέσως και θα εγκλεισθώσι εις τας φυλακάς φρουρούμενοι ασφαλώς. Αναπληρωτήν μου κατά την απουσίαν μου ορίζω τον Συνταγματάρχην Πεζόπουλον».

Στην πόλη επικρατούσε νεκρική σιγή. Οι τελευταίοι Βρετανοί στρατιώτες ανατίναξαν μια αποθήκη πυρομαχικών στον Πειραιά. Στην Αθήνα είχαν παραμείνει μόνο ο Νομάρχης Αττικοβοιωτίας Κωνσταντίνος Πεζόπουλος, ο Δήμαρχος Αμβρόσιος Πλυτάς και ο φρούραρχος, εκ μέρους των Αρχών. Αυτοί συγκρότησαν μια επιτροπή, στην οποία εκτός από τους ίδιους συμμετείχαν ο Δήμαρχος Πειραιώς Μιχαήλ Μανούσκος και ο γερμανομαθής Συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Κανελλόπουλος. Στην επιτροπή αρνήθηκε να συμμετάσχει ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρύσανθος.

Τα μέλη της, θα παρέδιδαν την ανοχύρωτη Αθήνα στους Ναζί. Είχαν προηγηθεί σχετικές συνεννοήσεις με τον Στρατιωτικό Ακόλουθο της Γερμανικής πρεσβείας Αντισυνταγματάρχη von Hohenberg. Τα μέλη της επιτροπής περίμεναν από τις 8.30 το πρωί στη διασταύρωση των Λεωφόρων Κηφισίας και Αλεξάνδρας. Ο επικεφαλής των Γερμανών Αντισυνταγματάρχης Otto von Seiben έφτασε εκεί στις 10.15 π.μ. συνοδευόμενος από τους επιτελείς του και κατευθύνθηκε προς τα μέλη της επιτροπής. Αφού τα χαιρέτησε στρατιωτικά, περίμενε από τον στρατιωτικό ακόλουθο την παρουσίασή τους.

Γερμανοί αλεξιπτωτιστές και ομάδα Βρετανών αιχμαλώτων πολέμου κοντά στην διώρυγα της Κορίνθου. Απρίλιος 1941

Όλοι, κατακόκκινοι από ταραχή και συγκίνηση έκλιναν τα κεφάλια τους και περίμεναν την τυπική χειραψία. Ο von Seiben χαιρέτησε στρατιωτικά και πρότεινε στους Έλληνες να καθίσουν στο γειτονικό καφενείο «Παρθενών». Πολλοί Αθηναίοι αμίλητοι παρακολουθούσαν το δραματικό σκηνικό.

Ο Καβράκος κάπνιζε ασταμάτητα για να κρύψει τον εκνευρισμό του. Τελικά, προσφώνησε τον Γερμανό αξιωματικό, ενώ ο Κανελλόπουλος μετέφρασε το παρακάτω κείμενο στα γερμανικά: «Αι τοπικαί στρατιωτικαί και πολιτικαί Αρχαί, αποτελούμεναι από τον Στρατηγό Καβράκον Χρήστον, ανώτερο στρατιωτικό Διοικητή Αττικοβοιωτίας, τον Πεζόπουλον Κωνσταντίνον, Νομάρχην Αττικοβοιωτίας, τον Πλυτά Αμβρόσιον, Δήμαρχον Αθηναίων, τον Μανούσκον, Μιχαήλ, Δήμαρχον Πειραιώς, δηλούν προς τον Διοικητήν των γερμανικών στρατευμάτων ότι: Αι πόλεις των Αθηνών και ανοχύρωτοι είναι και ουδεμίαν προτίθενται να αντιτάξουν αντίστασιν εις την κατοχήν. Ελήφθησαν ήδη όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα προς διασφάλισιν της τάξεως εκ μέρους μας, μέχρι της εισόδου των Γερμανών».

Ο Γερμανός αξιωματικός απάντησε στη γλώσσα του εκθειάζοντας τον ελληνικό πολιτισμό και τόνισε: «Σας διαβεβαιώ ότι ο γερμανικός στρατός δεν έρχεται ως εχθρός αλλά ως φίλος φέρων την ειρήνην εις την Ελλάδα. Η μακρά φιλία η οποία μας συνδέει με την Ελλάδα θα αναζωπυρωθεί εντός ολίγων ημερών. Αμέσως μετά υπογράφτηκε το πρωτόκολλο παράδοσης και ο Πλυτάς πρόσφερε συμβολικά στον Γερμανό, το κλειδί της πόλης.

Η βομβαρδισμένη Πάτρα. Άνοιξη 1941

Έπειτα ο von Seiben κάλεσε τους διοικητές των μικρότερων τμημάτων και τους υπέδειξε μπροστά σ’ έναν χάρτη τα μέρη όπου έπρεπε να κατευθυνθούν, ενώ έκλεισε ένα νέο ραντεβού με τον Πλυτά στις 12 το μεσημέρι. Συγκλονιστικό είναι το τελευταίο ανακοινωθέν του Ρ/Σ Αθηνών, που συντάχθηκε από τον Δημήτριο Σβολόπουλο, πατέρα του αείμνηστου ακαδημαϊκού Κων/νου Σβολόπουλου και εκφωνήθηκε από τον Κων/νο Σταυρόπουλο.

Στην ιστορία έχει μείνει ιδιαίτερα το τελευταίο μέρος του ανακοινωθέντος: «Προσοχή! Ο ραδιοφωνικός σταθμός Αθηνών ύστερα από λίγο δεν θα είναι ελληνικός. Θα είναι γερμανικός και θα μεταδίδει ψέματα! Έλληνες! Μην τον ακούτε! Ο πόλεμός μας συνεχίζεται και θα συνεχιστεί μέχρι της τελικής νίκης. Ζήτω το έθνος των Ελλήνων!».

Μαρτυρίες όσων έζησαν τη γερμανική εισβολή στην Αθήνα

Στο βιβλίο του «Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ ‘’ΟΧΙ’’» (Εκδόσεις HISTORICAL QUESΤ ο Νίκος Γιαννόπουλος γράφει ότι μετά την εγκατάλειψη της γραμμής άμυνας των Θερμοπυλών από τους Βρετανούς, οι Γερμανοί κινήθηκαν προς την Αττική. Επικεφαλής τους ήταν ένα Τάγμα Αναγνώρισης με μοτοσικλετιστές και οχήματα της 2ης Τεθωρακισμένης Μεραρχίας. Αυτή είχε προωθηθεί από τη Μαγνησία στη Βόρεια Εύβοια, από εκεί στη Χαλκίδα και στη συνέχεια πέρασε στη Στερεά Ελλάδα και έφτασε έξω από την Αθήνα.

Βρετανική φάλαγγα οχημάτων στο Σύνταγμα τον Μάρτιο του 1941

Λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 26/27 Απριλίου 1941 οι τελευταίες βρετανικές δυνάμεις εγκατέλειπαν την Αθήνα. Ο Ανδρέας Σταματόπουλος, αυτόπτης μάρτυρας βρισκόταν εκείνης τις μέρες στην Αθήνα με την οικογένειά του. Έμειναν στην οδό Σταδίου, στο ξενοδοχείο «City Palace». Όπως αναφέρει στο βιβλίο του ο Νίκος Γιαννόπουλος, σύμφωνα με τον Σταματόπουλο, μόλις αποχώρησαν όλα τα βρετανικά οχήματα από την Αθήνα, ως τις 2.30 π.μ. επικρατούσε απόλυτη ησυχία. Από τις 2.30 π.μ. ως τις 4.00 π.μ. υπήρξε μια σποραδική κίνηση στρατιωτικών οχημάτων.

Ο κόσμος ήταν άγρυπνος και κοίταζε από τα παραθυρόφυλλα γεμάτος αγωνία. Γύρω στις 8 π.μ., ο Σταματόπουλος άκουσε θόρυβο μηχανής έξω από το ξενοδοχείο: «Μια γκρίζα στρατιωτική μοτοσικλέτα που έφερε διπλωμένη πίσω από το κάθισμα του οδηγού κόκκινη σημαία με εμφανή τη μαύρη σβάστικα πέρασε με ταχύτητα από την περιοχή της Πλατείας Ομονοίας προς το Σύνταγμα. Ξαφνικά όλοι αισθανθήκαμε έναν κόμπο να πνίγει τον λαιμό μας. Είχαμε πλέον κατοχή…».

Αυστραλοί στρατιώτες στην Ακρόπολη, τον Μάρτιο του 1941

Πραγματικά, στις 8.00 π.μ. της Κυριακής 27 Απριλίου 1941 μοτοσικλέτες και τεθωρακισμένα οχήματα της 2ης Τεθωρακισμένης Μεραρχίας με επικεφαλής τον Ανθυπολοχαγό Φριτς Ντίρφλιγκ μπήκαν στην Αθήνα από τα Βόρεια Προάστια. Ο Νίκος Τσέρτος είδε τους πρώτους στην Πλατεία Αμερικής: «Οδηγούσαν μοτοσικλέτες BMW με το καλάθι και το πολυβόλο. Ακολουθούσαν ελαφρά τεθωρακισμένα, τα οποία είχαν στο καπό στερεωμένη τη γερμανική σημαία για αναγνώριση». «Έτυχε να είναι ημέρα συννεφιασμένη, ημέρα θλιβερή», θυμάται ο Ιωάννης Αντωνακέας.

Ο 13χρονος τότε Ιάκωβος Βαγιάκης παρακολουθούσε από τις γρίλιες του παραθύρου του μια γερμανική μηχανοκίνητη φάλαγγα. Έφτασε στην Πλατεία Κάνιγγος που τότε είχε κυκλική κυκλοφορία και έκανε στάση. Οι στρατιώτες όρμησαν στις νεραντζιές που ήταν φυτεμένες γύρω, έκοβαν νεράντζια και άρχισαν να τα τρώνε, ίσως γιατί νόμισαν ότι ήταν πορτοκάλια! Η Ελένη Φραγκιά, τομεάρχης της ΕΟΝ είπε: «Η εντολή από την κεντρική διοίκηση της ΕΟΝ ήταν να τους δεχθούμε με τη σιωπή μας και να κλειστούμε στα σπίτια μας… Η Αθήνα ήταν νεκρή πόλη, δεν υπήρχε παράθυρο ανοικτό, άνθρωπος στον δρόμο. Τα παραθυρόφυλλα ήταν κλειστά. Ακούσαμε μέσα από τα παράθυρα την μπότα, το τανκ και τη μοτοσικλέτα του κατακτητή».

Ο Βασίλης Κουρουπός έμενε τότε στου Ψυρρή: «Ακούγαμε τους Γερμανούς να κατεβαίνουν την Ερμού. Κλαίγαμε με κλειστά τα παράθυρα και τις πόρτες». Ο αείμνηστος Λεωνίδας Κύρκος, στην τελευταία συνέντευξή του στον Νίκο Γιαννόπουλο περιέγραψε το πρώτο άκουσμα των κατακτητών». «Κλειδωμένοι στα σπίτια, πίσω από τα παράθυρα ακούσαμε την μπότα των Γερμανών να χτυπά στον δρόμο. Αυτή ήταν η πρώτη ανάμνηση της Κατοχής». Ο νεαρός τότε, Νικόλαος Παυλιόγλου περιγράφει μια σκηνή που αντίκρισε στην οδό Πανεπιστημίου: «Οι δρόμοι ήταν σχεδόν άδειοι, με ελάχιστο κόσμο. Υπήρχαν κάποιοι ελάχιστοι που χειροκροτούσαν, αλλά αυτοί ήταν γερμανικής καταγωγής».

Και ο Νίκος Τσέρτος, λέει για την οδό Πατησίων: «Στην Πατησίων έφτασαν από την Τατοΐου. Ούτε κόσμος, ούτε χειροκροτήματα, ούτε τίποτα, εν αντιθέσει με το Παρίσι». Πάντως και οι δύο εντυπωσιάστηκαν από την εμφάνιση των Γερμανών: «Ήταν κάτι θηρία μαυρισμένα από τις κακουχίες. Αγέλαστοι και αμίλητοι» (Ν. Παυλιόγλου). «Αγριεμένοι, μαυρισμένοι από τις σκόνες, ήταν πολεμιστές. Σου έκαναν αμέσως εντύπωση και σου προκαλούσαν φόβο» (Ν. Τσέρτος). Ο Στάθης Τουρνάκης που συνάντησε Γερμανούς μοτοσικλετιστές καθώς επέστρεφε σπίτι του στην Πλάκα από του Μακρυγιάννη τονίζει ότι του έκαναν εντύπωση. «Ήταν στρατιώτες. Μέχρι τότε είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε κουρελήδες Ιταλούς αιχμαλώτους. Οι Γερμανοί, ακόμα και αιχμάλωτοι, δεν νομίζω να παρουσίαζαν ποτέ τέτοια εικόνα».

Λίγο πριν τις 9.00 π.μ. οι άνδρες ενός άλλου γερμανικού μηχανοκίνητου αποσπάσματος υπό τη διοίκηση του Λοχαγού Γιάκομπι, έφτασαν στα Προπύλαια της Ακρόπολης και ύψωσαν τη γερμανική σημαία (σβάστικα) στον Ιερό Βράχο, αφού πρώτα έγινε υποστολή της ελληνικής σημαίας. Ήταν μια μαύρη στιγμή της ελληνικής ιστορίας. Η Ελένη Φραγκιά αφηγείται: «Πήγαν στην Ακρόπολη κατέβασαν τη σημαία και έβαλαν τη σβάστικα. Αυτό ήταν μια πληγή για μας».

Όταν έμπαιναν οι Γερμανοί στην Αθήνα, η Πηνελόπη Δέλτα επιχείρησε να αυτοκτονήσει με δηλητήριο. Τελικά πέθανε στις 2 Μαΐου. Ποτέ δεν ξεπέρασε τον ανεκπλήρωτο έρωτά της για τον Ίωνα Δραγούμη, ενώ και η ασθένειά της (σκλήρυνση κατά πλάκας), έκανε δύσκολη τη ζωή της. Και τα εθνικά της φρονήματα όμως έπαιξαν ρόλο. Άλλωστε η ίδια είχε γράψει προφητικά: «Στον κόσμο υπάρχουν πράγματα, ιδέες, αρχές, ιδανικά, πίστες (πληθ. της λ. πίστη) που βαραίνουν περισσότερο από τη ζωή». Πάντως το ατίθασο ελληνικό πνεύμα, μπήκε αμέσως σε δράση. Όπως αφηγήθηκε ο αείμνηστος Μανώλης Γλέζος, το απόγευμα της ίδιας μέρας, οι Γερμανοί είχαν φτιάξει οδοδείκτες. Τη νύχτα όμως, ο ίδιος μαζί με άλλους τους κατέστρεψαν. Όταν το επόμενο πρωί ένα γερμανικό τμήμα έφτασε στη διασταύρωση Ιεράς Οδού και Κωνσταντινουπόλεως δεν ήξερε πού να κατευθυνθεί…

Επίλογος

Πάντως, η τελευταία πόλη της ηπειρωτικής Ελλάδας που έπεσε στα χέρια των Γερμανών ήταν η Καλαμάτα, μετά από σκληρή μάχη με τους Βρετανούς στις 28/4/1941. Σε ομιλία του στο Ράιχσταγκ στις 4/5/1941, ο Χίτλερ είπε: «Ενώπιον της ιστορίας είμαι υποχρεωμένος να αναγνωρίσω ότι, από τους έως τώρα αντιπάλους μας, ο Έλληνας στρατιώτης επολέμησε με εξαιρετική γενναιότητα και δεν παρεδόθη παρά μόνον όταν κάθε αντίστασή του ήταν αδύνατη και δεν είχε κανένα νόημα. Ως εκ τούτου απεφάσισα να μην κρατηθεί κανένας Έλληνας στρατιώτης αιχμάλωτος και οι αξιωματικοί να διατηρήσουν τα προσωπικά όπλα τους».

https://www.protothema.gr/

Πηγές: Δρ. Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος, «Η Ιστορία του Ελληνικού Στρατού 1833-1949», Εκδόσεις ΣΑΚΚΟΥΛΑ, 2014

ΝΙΚΟΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ, «Η ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ – ΤΟ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ «ΟΧΙ», Εκδόσεις HISTORICAL QUEST, 2015

Λάουρα, πάμε στον Αδωνι για Φραπέ;

 ΧΡΟΝΟΓΡΑΦΗΜΑ

26.04.26

Νόρα Ράλλη

Το σκηνικό εντάσσεται σε ένα συνεδριακό κέντρο, που εντάσσεται σε ένα ειδυλλιακό τοπίο, που εντάσσεται στο ιστορικότερο κέντρο του αρχαίου κόσμου, όπου ακούγονταν μόνο αλήθειες -ακαταλαβίστικες, αλλά αλήθειες-, μα τώρα εκεί εντάχθηκαν κάποιοι «ωραίοι», και ήτανε απόγευμα και ασετιλίνη και μιλούσε ένας άνδρας με μια γυναίκα, που δεν άντεχε ούτε τ’ άντερά της τα ρουμάνικα]

– Κυρία Κ., ήρθατε που ήρθατε στην Ελλάδα, ας σας ενημερώσω ότι εδώ έχουμε Δημοκρατία και μάλιστα Νέα.

Η ΡΟΜΠΑ....

– Να τη χαίρεστε.

– (Ψιθυριστά): Τη χαιρόμαστε αλλά μας τη σπάτε κάπως. (Πιο δυνατά:) Οσο μας το επιτρέπετε, βέβαια.

– Εγώ;

– Εσείς βέβαια. Ηρθατε με κάτι περίεργες λέξεις: διαφθορά, νεποτισμός, πελατειακές σχέσεις. Πολύ βαριά ορολογία. Δεν βοηθάει το κλίμα.

– Δεν ήρθα για το κλίμα. Ηρθα για σοβαρές εγκληματικές υποθέσεις.

– Να τα πάλι τα βαριά. Λάθος. Στην Ελλάδα όλα είναι κλίμα. Το σκάνδαλο είναι κλίμα. Η ευθύνη, κλίμα. Η δικογραφία, ατμοσφαιρικό φαινόμενο. Περνάει. Σαν την ανοιξιάτικη μπόρα.

– Κι ο ΟΠΕΚΕΠΕ;

– Και το Predator, και τα Τέμπη, και η Novartis και τα πλαστά πτυχία και όλα. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, ειδικά, εντάσσεται στη νεοελληνική παράδοση.

– Δηλαδή;

– Είναι θέμα οπτικής. Το βλέπετε στενά, νομικά. Εσείς στην Ευρώπη έχετε θεσμούς. Εμείς έχουμε ανθρώπινες σχέσεις. Παίρνει ο ένας τηλέφωνο τον βουλευτή, τον κερνάει έναν Φραπέ, παίρνει ο βουλευτής τον Χασάπη του, παίρνει ο τρίτος το τσεκούρι του και στο τέλος όλοι έχουν πάρει από κάτι. Αυτό λέγεται κοινωνική συνοχή.

– Στη δικογραφία λέγεται αλλιώς.

– Μα η δικογραφία δεν γνωρίζει από ελληνικό ταμπεραμέντο. Εσείς βλέπετε παράβαση, εμείς εξυπηρέτηση. Εσείς βλέπετε ευθύνη, εμείς παρεξήγηση. Εσείς βλέπετε πελατειακό κράτος, εμείς προϊόν ΠΟΠ.

– Η διαφθορά δεν είναι μέρος της δουλειάς των πολιτικών, σύμφωνα με τον νόμο.

– Να, εκεί τα χαλάμε. Εμείς την ορίζουμε πολιτισμικά, όχι νομικά: Ο βουλευτής δεν είναι απλώς νομοθέτης. Είναι κέντρο διεφθαρμένων... διερχομένων εννοώ, ψυχοθεραπευτής, τηλεφωνητής, μεταφραστής επιδοτήσεων και, ενίοτε, ποιητής της ασυλίας.

– Δεν ερευνώνται πολιτικοί επειδή είναι πολιτικοί.

– Αυτό ακριβώς μας ανησυχεί: αν αρχίσετε να ερευνάτε πολιτικούς όχι επειδή είναι πολιτικοί αλλά επειδή υπάρχουν στοιχεία, πού θα πάει αυτό; Θα ζητήσετε και λογοδοσία;

– Αυτό κάνει η Δικαιοσύνη.

– Εδώ πάλι η Δικαιοσύνη είναι πιο διακριτική. Χτυπάει πριν μπει. Αν μέσα γίνεται υπουργικό, περιμένει.

– Ακουσα ότι κάποιοι θεωρούν πως ήρθα να καταργήσω το Σύνταγμα.

– Κοιτάξτε... το Σύνταγμά μας είν’ ευαίσθητο. Ταράζεται εύκολα. Εχει και πολλές αλλεργίες. Ειδικά τώρα την άνοιξη. Υπουργός Υγείας είμαι και ξέρω.

– Και στις έρευνες αλλεργία;

– Κυρίως σ’ αυτές. Ειδικά όταν βρίσκουν πράγματα.

– Αρα το πρόβλημα δεν είναι ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία υπερβαίνει τα όρια. Είναι ότι τα όρια δεν υπάρχουν.

– Βλέπετε; Αυτά λέτε και μας κάνετε κακό επικοινωνιακά.

– Δεν είμαι επικοινωνιολόγος.

– Κανείς δεν είναι τέλειος. Στην Ελλάδα, πάντως, θα σας βρίσκαμε μια θεσούλα. Οχι στην έρευνα - στην Επιτροπή Διερεύνησης της Ενόχλησης (ΕΔΕ) που προκάλεσε η έρευνα.

– Και το πόρισμα;

– Το έχουμε έτοιμο: «Ολα νόμιμα, ατυχώς παρεξηγημένα από την πραγματικότητα. Και, κυρίως, ο πρωθυπουργός δεν ήξερε τίποτα».

Πάρε τώρα Ελληνάκο Εθνικόφρονα ένα Fuel Pass … & άντε G@misou Λεβέντη μου!!!

ΕΛΛΗΝΑΚΟ ΣΕ ΕΜΑΘΑΝ, ΣΕ ΞΕΡΟΥΝ ΚΑΛΑ ΕΔΩ & 200 ΧΡΟΝΙΑ ΤΙ ΓΛΥΦΟΚΟΚΑΛΑΚΙΑΣ ΕΙΣΑΙ & ΣΕ ΚΟΡΟΪΔΕΥΟΥΝ, ΣΕ ΔΟΥΛΕΥΟΥΝ ΨΙΛΟ ΓΑΖΙ & ΣΥ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΚΥΝΑΣ & ΤΟΥΣ ΦΙΛΑΣ ΤΑ ΧΕΡΙΑ.

ΝΑ ΘΥΜΗΘΟΥΜΑΙ ΟΛΟΙ ΜΑΣ ΚΑΤΑ ΣΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΣ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ & ΜΕΤΑ {ΤΡΩΜΕ ΠΑΡΑΜΥΘΙ} ΣΥΝΕΒΑΙΝΕ & ΑΚΟΜΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΟΤΙ:

- Όταν ο Μαυροκορδάτος τους έδινε Πενταροδεκάρες, Έστειλαν τον Κολοκοτρώνη Φυλακή…

- Όταν Φώναζαν: Τι Ζαΐμης τι Μπραΐμης & μετά Ψήφιζαν Ζαΐμη για δύο Οκάδες Πατάτες…

- Όταν έλεγαν: Ψωμί Ελιά & Κώτσο Βασιλιά …

- Όταν για μια Ρέγγα, έβαζαν τους Πολίτες να πετούν Πέτρες, ως Ανάθεμα στον Βενιζέλο…

- Όταν τα Ξυπόλυτα Αδέλφια μας Πάλευαν στα Βουνά για την Λευτεριά & την Αξιοπρέπειά μας. 

- Ενώ Άλλοι για μια Στολή Γερμανοτσολιά, ένα πιάτο Φασολάδα, Σκότωναν τα Αδέλφια τους…

- Όταν Φόραγαν Ενίοτε Κουκούλα οι Χίτες, Ταγματασφαλίτες… Όχι γιατί Ντρέπονταν, μην τους πουν Προδότες οι Γνωστοί τους, αλλά οι ίδιοι Ντρέπονταν για τον Εαυτό τους…

 ksipnistere  24/04/2026

- Όταν τα Αδέλφια σου ήταν στο Απόσπασμα, Φυλακή, Εξορία, Ψήφιζαν τον Εθνοπροδότη (Ψευτοεθνάρχη) Καραμανλή, για μια Φλούδα Μπακαλιάρο που τους έδινε ο Αχιλλέας…

- Όταν Δεν Λάμβαναν τα Γράμματα απ’ τα Αδέλφια στη Μακρόνησο, έγραφαν ευχαριστήρια στον Παπαδόπουλο, γιατί τους Χάριζε 500 Δρχ. που Χρωστούσε στην Αγροτική Τράπεζα…

- Όταν οι Λεβέντες στη Μεταπολίτευση Έτρεχαν από Πολιτικό Γραφείο σε Γραφείο Γλύφοντας τα Παπάρια Πολιτικών & των Ρουφιάνων τους για μια Θεσούλα Πείνας για τα Παιδιά τους…

- Όταν & συ σήμερα αυτά που έκανες τα Πληρώνεις τώρα Πατριώτη Ελληνάκο, πάρε τα λίγα Ψίχουλα, (άντε να τα βγάλεις πέρα) Σκάσε & Κολύμπα στα Σκατά των Μητσοτάκηδων…

- Σε Λυπάμαι Ελληνάκο, είσαι διαρκώς το Θύμα, σε πήραν χαμπάρι, σε Δουλεύουν, σε Κοροϊδεύουν, τρως Απανωτά Χαστούκια & δεν ξέρεις γιατί & από πού σου έρχονται…

Ένα μόνο να ξέρεις… Επειδή Μιλάω & για τους Άθαφτους Νεκρούς Αδελφούς μας στα Βουνά & στα Λαγκάδια, γιατί απ’ την Γενιά μου & με αυτούς Μιλάω… Δεν ξέρω αν είναι Ευχή ή Κατάρα αυτό… Ντρέπονται & θα Ντρέπονται που σας Γέννησε η ίδια η Μάνα Ελλάδα…

- Σε Σιχαίνομαι Ψευτοπατριώτη Ελληνάκο, ακόμα & οι Νεκροί σε Φτύνουν!!!

Πάρε τώρα Ελληνάκο Εθνικόφρονα ένα Fuel Pass … & άντε G@misou Λεβέντη μου!!!

- Via Δημήτρης Σταματέλος.

thecitysos.gr

Οι αδαείς άνθρωποι μόνο γαβγίζουν .

-Πέθανε 13 Αυγούστου 1999 (ηλικία 38)

Μπογκοτά, Κολομβία

Αιτία θανάτου Τραύματα από πυροβολισμούς

-  Υπάρχει μια φράση που ο Jaime Garzón επανέλαβε με την ακρίβεια ενός νυστέρι: «Η άγνοια δεν είναι σιωπηλή, μεταμφιέζεται. ” Βάζεις το κοστούμι της άποψης, δυναμώνεις τον ήχο και καταλαμβάνεις τον χώρο που θα έπρεπε να ανταποκρίνεται στη σκέψη. Ο αδαής δεν αμφισβητεί, δεν ρωτά, δεν διαβάζει, μόνο γαβγίζει. Και γαβγίζοντας, πείθει.

Ένα πρόσφατο ντοκιμαντέρ, διαβάστε για να τα πούμε: Η αλήθεια του Jaime Garzon, ανακτά αυτόν τον προβληματισμό με βάναυση ειλικρίνεια όπως μου αρέσει. Σε πέντε κεφάλαια διαλύει έναν καθρέφτη που προτιμά να αποφεύγει η Λατινική Αμερική, είμαστε μια περιοχή που δεν διαβάζει, και αυτή η παράλειψη παίρνει πολιτικό και πολιτιστικό τίμημα που συνεχίζουμε να πληρώνουμε χωρίς να καταλαβαίνουμε απόλυτα γιατί μας πληγώνει τόσο πολύ.

Ανησυχητικά είναι τα δεδομένα για την αναγνωστική κατανόηση στη Λατινική Αμερική. Δεν είναι μόνο ότι οι άνθρωποι δεν διαβάζουν βιβλία για ευχαρίστηση, αυτό θα ήταν δευτερεύον πρόβλημα, είναι ότι εκατομμύρια άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν πραγματικά τι διαβάζουν.

Πιάσε τις λέξεις αλλά όχι το νόημα. Επαναλάβετε τον τίτλο, αλλά μην επεξεργαστείτε το επιχείρημα. Και σε αυτό το κενό κατανόησης μεγαλώνει, γόνιμη και αδηφάγα, χειραγώγηση.

- Ο μηχανισμός είναι παλιός, αλλά τα εργαλεία του μοντέρνα. Ένα σύστημα που επωφελείται από την έλλειψη κριτικής σκέψης δεν χρειάζεται να απαγορεύσει τα βιβλία, απλά κάνει το διάβασμα να φαίνεται βαρετό, άχρηστο ή ελιτίστικο. Αν κάνεις τον πολίτη να ντρέπεται που δεν ξέρει, αλλά ακόμα περισσότερο ντρέπεται να ρωτήσει, η μάχη κερδίζεται. Η άγνοια παύει να είναι έλλειψη και γίνεται ταυτότητα. Και όποιος τολμήσει να το επισημάνει αυτόματα γίνεται εχθρός.

Ο Garzón καταλαβαίνει από λίγους. Γι’ αυτό δεν ήταν απλά ένας κωμικός, ήταν ένας ελεύθερος σκοπευτής που χρησιμοποιούσε το γέλιο ως τη μόνη γλώσσα που μπορούσε να ακούσει ακόμα. Πίσω από κάθε χαρακτήρα υπήρχε μια αιχμηρή ερώτηση. Πίσω από κάθε σκετς, μια κοινωνική ακτινογραφία. Και αυτό, σε μια κοινωνία που ανταμείβει τον θόρυβο και τιμωρεί τη σαφήνεια, είναι επικίνδυνο.

Το ντοκιμαντέρ αποκαλύπτει το μεγάλο παράδοξο της παιδείας μας, το σύστημα διαμορφώνει πολίτες αρκετά μορφωμένους για να υπακούουν, αλλά όχι αρκετά για να αντισταθούν. Μάθε τους να προσθέτουν, όχι να αμφισβητούν. Για να απομνημονεύσεις, όχι για να σχετιστείς. Να επαναλάβει την επίσημη αναφορά με την ίδια πεποίθηση με την οποία επαναλάμβαναν την κατήχηση.

Και το αποτέλεσμα είναι προβλέψιμο, γενιές που μπερδεύουν το να έχουν άποψη με το να έχουν σκέψη. Παίρνουν το meme για ανάλυση, το κράξιμο για επιχειρήματα και την προσβολή για συζήτηση. Ότι μπροστά σε ένα αμφιλεγόμενο γεγονός, δεν απαντούν με άλλο γεγονός, απαντούν με περισσότερο όγκο. Γαβγίζουν πιο δυνατά.

Δεν είναι σύμπτωση. Είναι κατασκευή.

Και η μόνη έξοδος, όσο αργή και άγαμη, παραμένει η ίδια που επεσήμανε ο Garzon με τη ζωή του και με τον θάνατό του: ΔΙΑΒΑΣΤΕ.

Διαβάστε με ευφυή δυσπιστία, με μολύβι στο χέρι, με ετοιμότητα που το κείμενο μας ερμηνεύει και μας μεταμορφώνει.

Διαβάστε όχι για να συσσωρεύσετε πληροφορίες, αλλά για να αναπτύξετε την ικανότητα να μην εξαπατάτε τόσο εύκολα.

- Οι αδαείς άνθρωποι μόνο γαβγίζουν.

Αυτοί που διαβάζουν, κάποτε, μαθαίνουν να μιλάνε.

- Julio César Cháves .

- Κλειδιά Ιούλιος Καίσαρας .

- Julio César Cháves .

Julio Chaves .

2 ημ.

 ·

Los ignorantes solo ladran ✅

Hay una frase que Jaime Garzón repetía con la precisión de un bisturí: “La ignorancia no se calla, se disfraza”. Se pone el traje de la opinión, sube el volumen y ocupa el espacio que debería corresponder al pensamiento. El ignorante no duda, no pregunta, no lee, solo ladra. Y ladrando, convence.

Un documental reciente, Lea para que podamos conversar: La verdad de Jaime Garzón, recupera esta reflexión con una honestidad brutal como me gusta a mí. En cinco capítulos, desmonta un espejo que Latinoamérica prefiere evitar, somos una región que no lee, y esa omisión cobra un precio político y cultural que seguimos pagando sin entender del todo por qué nos duele tanto.

Los datos sobre comprensión lectora en América Latina son alarmantes. No se trata solo de que la gente no lea libros por placer, eso sería un problema secundario, sino de que millones de personas no comprenden verdaderamente lo que leen.

Captan las palabras, pero no el sentido. Repiten el titular, pero no procesan el argumento. Y en ese vacío de comprensión crece, fértil y voraz, la manipulación.

El mecanismo es viejo, aunque sus herramientas sean modernas. Un sistema que se beneficia de la falta de pensamiento crítico no necesita prohibir los libros, le basta con hacer que la lectura parezca aburrida, inútil o elitista. Si consigue que el ciudadano sienta vergüenza de no saber, pero más vergüenza aún de preguntar, la batalla está ganada. La ignorancia deja de ser una carencia y se convierte en identidad. Y quien se atreve a señalarla pasa automáticamente a ser el enemigo.

Garzón lo entendió como pocos. Por eso no era solo un humorista, era un francotirador que usaba la risa como el único idioma que los domesticados aún podían escuchar. Detrás de cada personaje había una pregunta filosa. Detrás de cada parodia, una radiografía social. Y eso, en una sociedad que premia el ruido y castiga la lucidez, resulta peligroso.

El documental expone la gran paradoja de nuestra educación, el sistema forma ciudadanos lo suficientemente educados para obedecer, pero no lo suficiente para resistir. Les enseña a sumar, no a cuestionar. A memorizar, no a relacionar. A repetir el relato oficial con la misma convicción con que antes repetían el catecismo.

Y el resultado es previsible, generaciones que confunden tener una opinión con haber pensado. Que toman el meme por análisis, el grito por argumento y el insulto por debate. Que, ante un dato controversial, no responden con otro dato, responden con más volumen. Ladran más fuerte.

No es casualidad. Es construcción.

Y la única salida, por más lenta y poco glamorosa que sea, sigue siendo la misma que Garzón señaló con su vida y con su muerte: LEER.

Leer con desconfianza inteligente, con lápiz en mano, con la disposición a que el texto nos interpele y nos transforme.

Leer no para acumular información, sino para desarrollar la capacidad de no ser engañados tan fácilmente.

Los ignorantes solo ladran.

Los que leen, algún día, aprenden a hablar.

— Julio César Cháves

- ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ JEWISH FASCISTS ΑΠΟΙΚΙΑ … ΠΡΟΤΕΚΤΟΡΑΤΟ ...

- ORIGINAL ..... REAL VIRUS ...

- ΤΗΝ ΑΠΟΙΚΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΟΥ ΗΘΕΛΑΝ ΚΑΙ ΘΕΛΟΥΝ ΠΑΝΤΑ..

- Εχετε.. << Εχουν >> μετατρεψει την χωρα μας σε κανονονικο προτεκτορατο του Ισραηλ..

- ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΗΘΕΛΑΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΘΕΛΟΥΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΤΗΝ ΔΙΝΟΥΝ ...

- ΕΛΛΑΔΑ Προτεκτορατο ΤΩΝ ΣΙΩΝΙΣΤΩΝ ΦΑΣΙΣΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ...

- ΠΑΝΤΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ << ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ >> ΕΠΙΒΟΥΛΕΥΟΝΤΑΝ..

- ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ JEWISH FASCISTS ΑΠΟΙΚΙΑ … ΠΡΟΤΕΚΤΟΡΑΤΟ ...

- ORIGINAL ..... REAL VIRUS ...

- ΤΗΝ ΑΠΟΙΚΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΟΥ ΗΘΕΛΑΝ ΚΑΙ ΘΕΛΟΥΝ ΠΑΝΤΑ..

- Εχετε.. << Εχουν >> μετατρεψει την χωρα μας σε κανονονικο προτεκτορατο του Ισραηλ..

- ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΗΘΕΛΑΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΘΕΛΟΥΝ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΤΗΝ ΔΙΝΟΥΝ ...

- ΕΛΛΑΔΑ Προτεκτορατο ΤΩΝ ΣΙΩΝΙΣΤΩΝ ΦΑΣΙΣΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ...

- ΠΑΝΤΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ << ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ >> ΕΠΙΒΟΥΛΕΥΟΝΤΑΝ..