- Μοιρασμα τραπουλας ! Το τέλος της Παγκοσμιοποίησης: Πώς οι 4 «φυλές» της εξουσίας και η BlackRock μοιράζουν τον κόσμο. Από την κατάρρευση του «δικτύου των όπλων» και του πετροδόλαρου, μέχρι τον αόρατο πόλεμο Κεντρικών Τραπεζών και BlackRock.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Μια ανατομία της «Τέταρτης Στροφής» που αλλάζει την τσέπη μας και τα σύνορα. Ζούμε αυτό που οι θεωρητικοί των κύκλων ονομάζουν «Τέταρτη Στροφή» (Fourth Turning). Έναν ιστορικό κύκλο 80 ετών που φτάνει στο τέλος του με κρότο, για να δώσει τη θέση του σε κάτι νέο.
Ας μη γελιόμαστε μεταξύ μας. Αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει γύρω μας, από τα μέτωπα της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής μέχρι τις αναταράξεις στα χρηματιστήρια, δεν είναι τυχαία περιστατικά. Είναι τα συμπτώματα ενός ασθενούς που πνέει τα λοίσθια. Και ο ασθενής αυτός λέγεται «Παγκοσμιοποίηση».
- Εδώ και καιρό, στα δημοσιογραφικά πηγαδάκια και στις κλειστές αναλύσεις, ψιθυρίζουμε αυτό που πλέον οι «μεγάλοι» παραδέχονται ανοιχτά: Το μοντέλο τελείωσε. Ζούμε αυτό που οι θεωρητικοί των κύκλων ονομάζουν «Τέταρτη Στροφή» (Fourth Turning). Έναν ιστορικό κύκλο 80 ετών που φτάνει στο τέλος του με κρότο, για να δώσει τη θέση του σε κάτι νέο.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν αλλάζει ο κόσμος – αυτό είναι δεδομένο. Το ερώτημα που τέθηκε πίσω από τις βαριές κουρτίνες του Νταβός, μακριά από τις κάμερες που δείχνουν μόνο χαμόγελα, είναι ένα και κυνικό: Ποιος θα ελέγχει την «κάνουλα» στη νέα εποχή;
Η συμφωνία του 1945 και το «Δίκτυο των Όπλων»
Για να καταλάβουμε πού πάμε, πρέπει να θυμηθούμε πώς φτάσαμε εδώ. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο πλανήτης υπέγραψε ένα σιωπηλό συμβόλαιο. Οι ρόλοι ήταν μοιρασμένοι με ακρίβεια χειρουργείου:
Η Κίνα έγινε το εργοστάσιο, παράγοντας τα πάντα πάμφθηνα.
Η Ιαπωνία (και αργότερα η Κίνα) έγινε ο δανειστής, αγοράζοντας αμερικανικό χρέος για να κρατάει το σύστημα υγρές.
Η Ευρώπη βολεύτηκε στον ρόλο του καλοπληρωτή καταναλωτή, ανταλλάσσοντας την παραγωγικότητα και την άμυνά της με κοινωνική πρόνοια.
Και οι ΗΠΑ; Οι ΗΠΑ έγιναν ο «σερίφης». Επέβαλαν την τάξη με το πετροδολάριο και το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα.
Αυτό το σύστημα, που ο Simon Dixon εύστοχα ονομάζει «Δίκτυο Όπλων» (Weaponized Network), ήταν απλό: Αν ήθελες ενέργεια, έπρεπε να αγοράσεις δολάρια. Αν ήθελες πρόσβαση στις αγορές, έπρεπε να παίξεις με τους κανόνες της Δύσης. Αν παραβίαζες τους κανόνες; Κυρώσεις, αποκλεισμός, ή πόλεμος.
Αυτό το σύστημα όμως είχε ημερομηνία λήξης. Στην Αμερική δημιούργησε μια οικονομία σχήματος «K», όπου οι πλούσιοι γίνονταν πλουσιότεροι μέσω των assets, και η μεσαία τάξη εξαφανιζόταν καθώς τα εργοστάσια έφευγαν. Το μόνο που παρήγαγε η Αμερική στο τέλος, ήταν δολάρια και τεχνολογία. Και όταν οι ανταγωνιστές (Ρωσία, Κίνα, BRICS) αποφάσισαν ότι δεν τους συμφέρει πια να παίζουν σε ένα γήπεδο που ο διαιτητής είναι και παίκτης, το παιχνίδι τελείωσε.
Σήμερα, η παγκόσμια τράπουλα ξαναμοιράζεται. Και στο τραπέζι κάθονται τέσσερις παίκτες. Ξεχάστε τα κράτη όπως τα ξέρατε. Οι νέες φυλές εξουσίας είναι διαφορετικές.
Φυλή 1η: Το υπερ-εθνικό κεφάλαιο (Asset Managers)
Στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας δεν κάθεται πλέον ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, αλλά ο Larry Fink της BlackRock, μαζί με τη Vanguard και τη State Street. Αυτό είναι το λεγόμενο «Διακρατικό Κεφάλαιο».
Γιατί διακρατικό; Γιατί το χρήμα δεν έχει πατρίδα. Δεν ορκίζεται σε σημαία. Αυτοί οι γίγαντες διαχειρίζονται δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια. Προσοχή όμως: Τα λεφτά δεν είναι δικά τους. Είναι δικά μας – συντάξεις, αμοιβαία, ETFs. Όμως, και εδώ είναι το «ζουμί» της υπόθεσης, η δύναμή τους κρύβεται στην ψήφο.
Τα νούμερα ζαλίζουν και αποκαλύπτουν την απάτη της «δημοκρατίας των μετόχων». Σύμφωνα με στοιχεία της ίδιας της BlackRock, από τα 7,4 τρισ. δολάρια του δείκτη μετοχών, μόνο τα 3,65 τρισ. είχαν δικαίωμα ψήφου. Και από αυτά, πόσα ψήφισαν πραγματικά; Μόλις 812 δισεκατομμύρια. Αυτό σημαίνει ότι το 89% των αποφάσεων για το πώς θα κινηθούν οι εταιρείες-κολοσσοί του πλανήτη (ποιον θα προσλάβουν, τι πολιτικές θα ακολουθήσουν, αν θα γίνουν «πράσινες» ή όχι) λαμβάνονται από τους Asset Managers και όχι από τους πραγματικούς ιδιοκτήτες του χρήματος.
Τι θέλουν αυτοί οι παίκτες; Θέλουν Tokenization (Τοκενοποίηση). Είναι η νέα καραμέλα του Larry Fink. Θέλουν να μετατρέψουν μετοχές, ομόλογα, ακίνητα, ακόμα και έργα τέχνης, σε ψηφιακά tokens πάνω σε ένα blockchain. Γιατί; Γιατί η παγκοσμιοποίηση καταρρέει και τα σύνορα κλείνουν. Τα σύνορα είναι εχθρός για το κεφάλαιο γιατί δημιουργούν τριβές.
Με την τοκενοποίηση και την κλασματικοποίηση (fractionalization), το κεφάλαιο θα μπορεί να κινείται αστραπιαία, 24/7, παρακάμπτοντας τις δυσκίνητες εθνικές νομοθεσίες. Θέλουν να χτίσουν τη δική τους, ιδιωτική ψηφιακή υποδομή, όπου το κράτος θα είναι απλώς ένας παρατηρητής.
Φυλή 2η: Οι τράπεζες και ο τρόμος της «απομεσολάβησης»
Εδώ έχουμε τον δεύτερο πόλο, που συχνά μπερδεύουμε με τον πρώτο, αλλά τα συμφέροντά τους είναι συγκρουόμενα. Μιλάμε για τις συστημικές τράπεζες (τύπου JP Morgan και Jamie Dimon) και τις Κεντρικές Τράπεζες.
Αυτοί οι άνθρωποι βρίσκονται σε καθεστώς πανικού. Ο φόβος τους έχει όνομα και λέγεται «ιδιωτικοποίηση του χρήματος».
Υπάρχει ένας διάλογος-φωτιά από το Νταβός μεταξύ της Κριστίν Λαγκάρντ και του Larry Fink, όπου η Λαγκάρντ, με το γνωστό της ύφος, πετάει τη «bomba»: «Δεν θα σας πω ότι οι κεντρικές τράπεζες θα υπάρχουν για πάντα». Η δήλωση αυτή πέρασε στα ψιλά, αλλά είναι σεισμική. Οι τραπεζίτες ξέρουν ότι αν η τεχνολογία προχωρήσει, είναι περιττοί.
Σκεφτείτε το εξής σενάριο που τρέμουν: Μια εταιρία, ας πούμε η Tesla ή η Amazon, βγάζει το δικό της ψηφιακό νόμισμα (stablecoin) και σας λέει: «Κράτα τα λεφτά σου σε εμένα και θα σου δίνω 5% επιτόκιο, αντί για το 0,2% που σου δίνει η τράπεζα». Τι θα κάνετε; Θα πάρετε τα λεφτά σας από την τράπεζα. Αυτό λέγεται απομεσολάβηση (disintermediation). Αν φύγουν οι καταθέσεις, οι τράπεζες καταρρέουν.
Γιαυτό οι Κεντρικές Τράπεζες τρέχουν να λανσάρουν τα CBDCs (Ψηφιακά Νομίσματα Κεντρικών Τραπεζών). Δεν το κάνουν για την ευκολία μας. Το κάνουν για να διατηρήσουν το μονοπώλιο του χρήματος και να αποτρέψουν τους τεχνολογικούς γίγαντες και τα Crypto από το να τους πάρουν το «πορτοφόλι».
Ο Jamie Dimon δηλώνει περήφανα «Παγκοσμιοποιητής». Λογικό. Οι τράπεζες θέλουν το παλιό σύστημα, θέλουν το ΝΑΤΟ ισχυρό, θέλουν τη Δύση ενωμένη, γιατί πάνω σε αυτές τις δομές έχτισαν την αυτοκρατορία τους. Η αλλαγή τους τρομάζει.
Φυλή 3η: Οι «κυρίαρχοι» (Sovereigns) – Η επιστροφή του κράτους
Αν οι Asset Managers και οι Τράπεζες θέλουν έναν κόσμο χωρίς σύνορα (οι μεν για να κινείται το χρήμα, οι δε για να ελέγχουν το σύστημα), υπάρχει μια ομάδα που θέλει ακριβώς το αντίθετο: Οι ηγέτες των «Κυρίαρχων» κρατών.
Μιλάμε για τον Πούτιν, τον Σι Τζινπίνγκ, τον Κιμ Γιονγκ Ουν, και άλλους ηγέτες που βάζουν την εθνική κυριαρχία πάνω από την οικονομική απόδοση. Αυτός είναι ένας θεμελιώδης διαχωρισμός που πρέπει να καταλάβουμε.
Ένας «Κυρίαρχος» δεν ενδιαφέρεται αν το χρηματιστήριο της Μόσχας έχει χαμηλές αποδόσεις. Δεν τον νοιάζει αν η μετοχή της Gazprom σέρνεται. Αυτό που τον νοιάζει είναι να ελέγχει η κυβέρνησή του το πετρέλαιο και όχι η ExxonMobil. Τον νοιάζει η αυτάρκεια, όχι η κερδοφορία.
Γιαυτό βλέπουμε την επιστροφή στον προστατευτισμό. Οι Κυρίαρχοι ξέρουν ότι στο παιχνίδι της παγκοσμιοποίησης, όπου οι κανόνες γράφονται στη Νέα Υόρκη, είναι χαμένοι. Οπότε, αναποδογυρίζουν το τραπέζι. Προτιμούν να θυσιάσουν την οικονομική ανάπτυξη (GDP) για να κερδίσουν σε έλεγχο και ασφάλεια. Κλείνουν τα σύνορα, κρατικοποιούν πόρους και λένε στους παγκόσμιους επενδυτές: «Μακριά από την αυλή μας».
Είναι η εκδίκηση της Πολιτικής πάνω στην Οικονομία.
Φυλή 4η: Οι τεχνοκράτες και οι μισθοφόροι της βίας
Και τέλος, έχουμε τους «εργολάβους». Από τη μία, οι Τεχνολόγοι (Big Tech). Αυτοί δεν έχουν ιδεολογία. Τους ενδιαφέρει η κλίμακα, τα δεδομένα και τα συμβόλαια. Θα χτίσουν τις ψηφιακές ταυτότητες, τα συστήματα κοινωνικής πίστωσης (social credit scores) και την Τεχνητή Νοημοσύνη για όποιον πληρώσει. Είτε κερδίσουν οι δημοκρατίες είτε τα αυταρχικά καθεστώτα, οι Τεχνοκράτες θα είναι εκεί για να φτιάξουν το λειτουργικό σύστημα.
Από την άλλη, το Στρατιωτικό-Βιομηχανικό Σύμπλεγμα. Αυτοί ευδοκιμούν στην αστάθεια. Ο πόλεμος είναι business. Στην ουσία, λειτουργούν ως το «εκτελεστικό όργανο» του Χρηματοοικονομικού Συμπλέγματος. Όταν το δολάριο δεν αρκεί για να πείσει μια χώρα, αναλαμβάνουν τα F-35.
Το «Θέατρο» και η επόμενη μέρα για την τσέπη μας
Τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς, τους απλούς πολίτες και επενδυτές;
Πρώτον, πρέπει να σταματήσουμε να βλέπουμε τα γεγονότα ρομαντικά. Δεν υπάρχει σύγκρουση «Καλού» και «Κακού». Υπάρχει σύγκρουση Συμφέροντος και Ισχύος.
Η προσωπική μου εκτίμηση –και κρατήστε το αυτό– είναι ότι πολλά από αυτά που βλέπουμε είναι γεωπολιτικό θέατρο. Οι εντάσεις, οι απειλές, οι μετακινήσεις στρατευμάτων, είναι συχνά «πόζες» (posturing). Είναι ο τρόπος των κρατών να διαπραγματευτούν τη θέση τους στο νέο τραπέζι που στήνεται. Η Ρωσία θέλει να δείξει ότι είναι ισχυρή για να πάρει καλύτερο μερίδιο. Η Αμερική θέλει να δείξει ότι παραμένει το αφεντικό.
Αλλά στο βάθος, η συμφωνία έχει πιθανότατα ήδη κλείσει σε γενικές γραμμές. Ο νέος κόσμος θα είναι κατακερματισμένος.
Οι Asset Managers θα πάρουν το ψηφιακό, αόρατο χρήμα (tokenization).
Οι Τράπεζες θα προσπαθήσουν να μας εγκλωβίσουν στα CBDCs για να επιβιώσουν.
Οι Κυρίαρχοι θα περιχαρακώσουν τις ζώνες επιρροής τους.
Και εμείς; Εμείς βρισκόμαστε στη μέση. Ο Brian Armstrong της Coinbase το έθεσε σωστά: «Οι Αμερικανοί (και οι Ευρωπαίοι, θα προσθέσω εγώ) πρέπει να μπορούν να βγάζουν περισσότερα από τα χρήματά τους». Το λόμπι των Crypto ζητάει δίκαιο ανταγωνισμό, αλλά οι τράπεζες έχουν τους δικηγόρους και τους νόμους με το μέρος τους.
Το συμπέρασμα είναι πικρό αλλά ξεκάθαρο: Η εποχή της εύκολης, παγκοσμιοποιημένης ευημερίας τελείωσε. Περνάμε σε μια εποχή ψηφιακής φεουδαρχίας, όπου η μάχη δεν θα γίνεται για εδάφη, αλλά για το ποιος ελέγχει τον κώδικα του χρήματός σας.
Αν υπάρχει ένα μάθημα από όλη αυτή την ανάλυση, είναι το εξής: Μην ακούτε τι λένε οι πολιτικοί στα μπαλκόνια. Κοιτάξτε πού βάζουν τα λεφτά τους η BlackRock και οι Κεντρικές Τράπεζες. Αυτοί ξέρουν το σενάριο, γιατί αυτοί το έγραψαν. Οι υπόλοιποι είμαστε απλώς οι κομπάρσοι στην παράσταση της «Νέας Τάξης Πραγμάτων».
Αναρτήσεις
.jpg)
.jpg)
